.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Bitwa między Macedończykami a Spartanami:.
Wargaming Zone     
¦roda godzina 13:14,
19 grudzień 2018

Bitwa między Macedończykami a Spartanami
Data: Czw 11 Lis, 2004
Autor: Jarosław Kocznur
Opis bitwy rozegranej w systemie DBA

Informacje ogólne

Siły, teren i zadania każdej ze stron

Rozmieszczenie oraz plany

Przebieg walki

Komentarz (oczywiście subiektywny)



Informacje ogólne

Bitwa rozegrana została 2.10.2004 r. w systemie De Bellis Antiquitatis (DBA) wersja 2.2 ze stycznia 2004 r. Rozgrywka trwała ok. 1,5 godziny (8 rund każda po 2 tury i 9-ta runda tylko z turą Macedończyków) a zatem według zasad przyjętych w przepisach, w rzeczywistości trwałaby około 3 godzin czasu rzeczywistego. Dość długi czas gry (ok. 1,5h) był spowodowany między innymi tym, że gracz piszący te słowa zajmował się w czasie tej rozgrywki jeszcze innymi rzeczami.

Nie oparta była na scenariuszu (rozgrywana była według zasad przewidzianych w przepisach) i nie uczestniczył w niej sędzia.

W bitwie wzięło udział 2 graczy. Autor niniejszego opisu dowodził wojskami Aleksandra Macedońskiego. (Przed bitwą wybrał on tę armię spośród przeciwników wskazanych w przepisach dla armii Sparty z okresu 450-275 r. p.n.e. którą to armie wybrał do rozgrywki jego przeciwnik).

Szczegółowe wyjaśnienie pojęć dotyczących wojsk i inne informacje ułatwiające lepsze zrozumienie opisu bitwy czytelnik znajdzie w moim w artykule -"Rodzaje Wojsk w DBA – objaśnienie, charakterystyka, siła, zalety i wady."



Siły, teren i zadania każdej ze stron

Armia Spartańska:

Zgodnie z listą armii dla DBA II/5 Późni Hoplici Greccy 450-275 r. p.n.e. a) Spartanie do standardowej rozgrywki może być użyta armia w składzie:

1 x Generał jako Włócznie (Wł - Gen) - W tym wypadku Wł. oczywiście reprezentują hoplitów.

8 x Włócznie (Wł 1 do 8) - W tym wypadku Wł. oczywiście reprezentują hoplitów.

1 x Lekka Piechota (LP 1) - W tym wypadku LP reprezentują greckich psiloi.

1 x Włócznie lub Sojusznicy

1 x Włócznie lub Kawaleria

Do bitwy Spartanie wystawili (rezygnując z 2 Włóczni) Sojuszników (Soj 1) – w tym wypadku reprezentujących hellenistycznych oszczepników, i Kawalerię (Kaw 1) – w tym wypadku reprezentującą grecką jazdę.

Armia Aleksandra Macedońskiego:

Zgodnie z listą armii dla DBA II/12 Aleksander Macedoński 355-320 r. p.n.e. do standardowej rozgrywki może być użyta armia w składzie:

1 x Generał jako Rycerze (R - Gen) - W tym wypadku R reprezentują hetajrów ("towarzyszy").

1 x Kawaleria (Kaw 1) - W tym wypadku Kaw reprezentuje tesalską jazdę.

1 x Lekka Jazda (LJ 1) - W tym wypadku LJ reprezentuje prodromoi nazywanych również sarissophoroi.

1 x Sojusznicy (Soj 1) - W tym wypadku Soj reprezentują najemnych peltastów greckich.

6 x Piki (P 1 do 6) - W tym wypadku P reprezentują pedztajrów ("pieszych towarzyszy") z sarissami

1 x Lekka Piechota (LP 1) - W tym wypadku LP reprezentuje kreteńskich łuczników.

1 x Włócznie lub Sojusznicy, lub Lekka Piechota, lub Artyleria

Do bitwy Macedończycy wystawili (rezygnując z Artylerii lub drugiego elementu Soj albo LP) Włócznie (Wł 1) - w tym wypadku reprezentujące hypaspistów (którzy notabene mogliby występować również w roli Soj.)

Piechota:

Sparta nawet po rezygnacji z dwóch opcjonalnych elementów Wł miała liczebną przewagę w piechocie, która stanowiła 11/12 ich sił. Przewaga ta występowała przede wszystkim w piechocie walczącej w zwartych formacjach, przy czym piechota tego typu jest stosunkowo najsilniejszym, (choć nie w każdej sytuacji) i dość skutecznym wojskiem. W lżejszych wojskach typu LP i Soj występowała równowaga sił. Z drugiej jednak strony większość piechoty a zatem i wojsk Sparty charakteryzuje powolność, która mogła stanowić pewien mankament. Zwłaszcza mając na uwadze pewną przewagę Macedończyków w jeździe.

Macedończycy, jak już powiedziano, posiadali mniej piechoty (9/12 wszystkich sił). Główne siły jej piechoty stanowiły Pik będące relatywnie słabszym wojskiem w walce 1 na 1 z Wł. Tylko użycie ich w głębszej formacji daje przewagę - i to znaczną. Takie jednak użycie Pik znacznie skraca długość ich frontu dając przeciwnikowi szanse na oskrzydlenie, a w najlepszym wypadku na walkę z przeciwnikiem wspomaganym z boku. Takie wspomaganie zrównuje wyjściową siłę Pik w głębszej formacji z siła Wł. Posiadali również 1 element Wł nie mógł dać on jednak znaczącego wsparcia.

Jazda:

Macedończycy posiadali w tym wypadku dość znaczną przewagę i to zarówno ilościową (3/12 wszystkich sił) jak i jakościową (1 element R i to na dodatek jako Gen mógł stanowić poważne zagrożenie zwłaszcza dla piechoty przeciwnika.) Nie bez znaczenia wydaje się jednak fakt, że przewaga ta w walce z hoplitami sprowadzała się jedynie do ruchliwości. Sparta nie była jednak całkowicie pozbawiona tego rodzaju wojsk korzystając, bowiem z możliwości opcjonalnej, wystawiła 1 Kaw zamiast kolejnego elementu Wł. (Pewnie również w tym przypadku zaważyła przesłanka zwiększenia ruchliwości w tej armii, bo Kaw ma takie same szanse w walce z Pikami jak z Włóczniami, czyli mówiąc wprost niewielkie.)

Teren, na którym rozgrywała się bitwa przedstawiony został na załączonych zdjęciach. Ich walory artystyczne ;-) oraz jakość mogą być dyskusyjne, wydaje mi się jednak, że właśnie taki sposób ich wykonywania znacząco ułatwia “rekonstrukcję” przebiegu bitwy. Ograniczę się, więc w tym miejscu tylko do kilku uwag i wyjaśnień:

a) Teren został wystawiony przez gracza walczącego Spartą, gdyż to on w losowaniu uzyskał statut strony broniącej się, a zatem gra była rozgrywana na "jego terenie". Można się było tego spodziewać, jako że poziom agresji jego armii wynosił 2 a Macedończyków 3. Jednakże i Macedończycy mieli trochę szczęścia, bo udało im się wylosować tę stronę planszy z której najbardziej chcieli rozpoczynać bitwę!

b) Po wylosowaniu stron okazało się (jak widać na zdjęciu), że bitwa ma prawie charakter spotkaniowy gdyż w poprzek pola bitwy (prawie, że dokładnie przez środek) biegnie droga, a armie rozmieszczają się tak, jakby każda z nich nadeszła właśnie po niej z przeciwnej strony.

c) Pozycje wyjściowe Macedończyków były lepsze (zarówno do obrony jak i ataku), gdyż po ich stronie znajdowały się dwa łagodne wzgórza (mniejsze na lewym skrzydle i większe na prawym), opadające w kierunku armii Spartan, z drogą biegnącą jak gdyby w wąwozie między nimi.

d) Spartanie po swojej stronie mieli jedynie niewielki las na swoim prawym skrzydle. Mógł on być ważny w przypadku przyjęcia taktyki obronnej. Dawał zabezpieczenie przed działaniem Jazdy Macedońskiej i mógł stanowić osłonę dla obozu.

Zadaniem obu stron było uzyskanie zwycięstwa zgodnie z zasadami określonymi w DBA, tj. poprzez wyeliminowanie 4 elementów armii przeciwnika przy mniejszych stratach własnych, lub też wyeliminowanie elementu Generała (również przy mniejszych stratach własnych).



Rozmieszczenie oraz plany

Początkowe rozmieszczenie obydwu stron przedstawione zostało na zdjęciu nr 1. Przy czym nasuwa się skojarzenie że obie armie przyjęły bardzo podobne uszykowanie.

Plany - Spartanie (opis w oparciu o początkowe rozstawienie).

Obóz umieszczono prawie przy drodze bez wykorzystania osłony, jaką mógł mu dać niewielki las na prawym skrzydle. Jednak położenie drogi nie dawało dużych możliwości na szybkie przemknięcie po niej jakichkolwiek sił wroga. Obóz nie został obsadzony wojskiem i był broniony tylko przez Czeladź obozową.

Wł od 1 do 7 i Generał stanęli w linii i w jednej grupie. Na prawym skrzydle oddzielnie w lesie stanęła lżejsza piechota (LP i Soj), co mogło wskazywać założenie obrony w oparciu o las. Na lewym skrzydle (w grupie z Wł, za Wł7) klasycznie stanęła jedyna Kaw. Mogłaby stamtąd dokonać obejścia skrzydła wroga, a przynajmniej oskrzydlenia go, czyli wydłużenia własnego frontu tego skrzydła poza front skrzydła przeciwnika, uzyskując co najmniej możliwości wspomagania z boku ataku na skrajny element npla. Nie do końca zrozumiałe jest umieszczenie w drugiej linii, w grupie z Wł, prawie w centrum, ale nieco po lewej stronie Wł8. Można go było traktować jako rezerwę do uzupełniania ewentualnych luk w szyku. Korzystniejsze chyba byłoby umieszczenie ich za skrajnym prawym elementem falangi hoplitów jako wzmocnienie nieco słabszego prawego skrzydła Spartan.

Generał zajął pozycję w centrum szyku, prawie w centrum linii hoplitów, co umożliwiało mu sprawne dowodzenie całością sił. (Była to korzystna pozycja ze względu na małą ruchliwość tego Generała).

Plany – Macedończycy

Obóz został rozmieszczony na prawym skrzydle, prawie przy prawej krawędzi pola bitwy, za większą górą. Takie ustawienie go było podyktowane założeniem (nieco chyba przesadnym w tym wypadku), że lepiej nie stawiać tak atrakcyjnego a jednocześnie słabego celu przy drodze. Za umieszczeniem go w tym miejscu przemawiało duże wzniesienie ułożone w kierunku npla. Założono bowiem, że nawet po wysunięciu się do przodu, Macedończycy będą mogli wykorzystać przewagę, jaką daje walka z góry i w ten sposób bronić obozu. Obóz nie został obsadzony wojskiem i był broniony tylko przez Czeladź obozową.

Całość wojsk ustawiono w jednej grupie. W pierwszej linii od prawej stanęły Wł, Soj, P1 i 2, Gen jako R, P3 do 6 i Kaw. LP stanęła za Wł a LJ za Kaw. LP za Wł na lewym skrzydle miała zadanie oskrzydlające, zaś LJ na prawym była ruchomą rezerwą, również z możliwością wydłużenia frontu.

Przez przypadek na lewym skrzydle powstała formacja obronna przed atakiem jazdy (LP wspierająca od tyłu Wł, ale i Soj), której Spartanie nie mieli na wprost tego skrzydła :)! Nie zdecydowano się tam na ustawienie kolumny "szybkiej piechoty" (LP i Soj) uznano, bowiem że Wł lepiej zabezpieczą skraj szyku.

Pozycja Generała w centrum szyku nie tylko miała mu umożliwić sprawne dowodzenie. (Zwłaszcza, że część wojsk na skrzydłach, przynajmniej przez początkową część gry znajdowała się i mogła działać za grzbietami wzgórz a zatem dowodzenie nimi mogłoby być w pewnych sytuacjach utrudnione.) Stąd mógł on łatwo ruszyć w prawo lub w lewo do ataku, aby wykorzystać siłę R jako przełamującego elementu.

Armia Macedońska nie przystępowała do bitwy ze ściśle określonym planem. Miała jednak dwa założenia:

Po pierwsze zakładałem, że Piki, (które mogą stanowić moją największą siłę, jeśli będą użyte w głębszej formacji), będą tak użyte w miejscu wynikającym z rozwoju sytuacji i raczej jako siła obronna niż atakująca. Dlatego też starałem się rozmieścić je tak, aby mogły w takiej głębszej formacji pojawić się w możliwie różnych miejscach. Dodatkowo powodem, dla którego nie uszykowałem ich od razu w głębszej formacji była obawa przed zwężeniem szyku bez konieczności rozdzielenia wojsk na kilka grup, a co za tym idzie umożliwieniem łatwiejszego oskrzydlenia. Zakładałem również, że Generał może być moją główną siłą niszczącą. Te założenia przyjąłem już przed bitwą w oparciu o analizę walczących armii.

Po drugie po ustaleniu terenu gry i strony, z jakiej Macedończycy mieli zaczynać grę stwierdziłem, że możliwe jest rozegranie bitwy zarówno o charakterze obronnym jak i ofensywnym. Przy czym ostateczną decyzje w tej sprawie uzależniałem od początkowego rozwoju sytuacji. Nie chciałem bowiem dać się wciągnąć do walki na pozycjach i warunkach przeciwnika, tj. frontowy atak bez możliwości wykorzystania jakichkolwiek zalet terenu i możliwości manewru przez skrzydła. Jedyne dokładniejsze założenia miałem, co do wersji obronnej. Zakładałem w tym wypadku, że większe możliwości w tej dziedzinie daje mi większe wzgórze na prawym skrzydle, zarówno ze względu na rozmiar jak i na dość głębokie wyjście w kierunku npla. Na dodatek właśnie takie ukształtowanie tego wzniesienia dawało również większą przewagę przy działaniach ofensywnych o ile tylko przeciwnik dałby się wywabić do jego podnóża. Dlatego też na stronie tego wzgórza umieściłem 4 z pośród 6 moich Pik. Z tego też względu jak również ze względu, że las naprzeciwko mojego drugiego skrzydła, który w mojej ocenie uniemożliwiał de facto skuteczne działania jazdy, zdecydowałem się na prawym skrzydle umieścić całą moją jazdę poza Generałem. Najgorszą opcją, jaką zakładałem było to, że Spartanie w ogóle nie opuszczą swoich pozycji wyjściowych i będą tam czekać na Macedończyków.

Krótki komentarz:

Planowanie w przypadku bitew toczonych w systemie DBA jest dość utrudnione, bowiem sytuacja na polu walki ulega raczej dynamicznym zmianom. Dużo ważniejsza jest umiejętność odgadywania zamiarów przeciwnika i możliwości, jakie daje obecny rozwój sytuacji oraz szybkiego reagowania na te sytuacje i zmiany, przy jednoczesnym szybkim znajdywaniu najkorzystniejszych posunięć dla własnych wojsk. Gra jest szybka, więc nie ma na to wszystko dużo czasu, a nie ma możliwości wypracowania stałych, pewnych zagrań dających z góry przewidziane efekty.



Przebieg walki

Przebieg walki został zilustrowany na załączonych zdjęciach. Wykonywane one były raz na rundę w związku z tym w momencie, kiedy doszło do walk (rozstrzyganych po każdej turze) nie wszystkie zdarzenia są na nich widoczne. Na pierwszym zdjęciu przedstawiającym początkowe rozstawienie umieszczono oznaczenie wszystkich elementów każdej ze stron i ruchy obu stron w 1 rundzie. Opisu armii spartańskiej (jako broniącej się) dokonano niebieskimi literami, a macedońskiej (jako atakującej), czerwonymi. Ruchy wojsk przedstawiono czarnymi strzałkami, z zaznaczeniem linii frontu jeśli ruch był dokonywany grupą (więcej niż 1 elementem) i czerwonymi, jeśli w wyniku ruchu doszło do walki w zwarciu. Kolejne zdjęcia przedstawiają sytuacje po kolejnej rundzie i zawierają informacje o ruchach wykonanych następnej. Poniżej przedstawiam szerszy opis bitwy.

RUNDA 1


I tura Macedończyków

Macedończycy maja 2 ruchy i jako strona atakująca rozpoczynają grę. Będą też zaczynali każdą kolejną rundę. W tym ruchu cała armia po prostu ruszyła do przodu i tylko łucznicy kreteńscy (LP) ruszyli w bok stając jako skrajny element na lewym skrzydle i wydłużając front.

I tura Sparty (2 tura gry)

Sparta ma 5 ruchów. Jako armia obrończy w każdej rundzie będzie wykonywała swoją turę jako druga. Tu również prawie cała armia rusza w przód. Z tym że prawe skrzydło złożone z psiloi i oszczepników wysunęło się nieco w przód. Kawaleria Spartan na prawym skrzydle wydłuża ich front i tylko jeden oddział hoplitów (Wł8) przesuwa się w prawo (w kierunku lasu) pozostając de facto na pozycjach wyjściowych spartańskiej armii.

RUNDA 2


II tura Macedończyków (3 tura gry)

Macedończycy mają 2 ruchy. Linie ich wojsk dzieli się w centrum przy generale i każda grupa osobno kołuje w bok. Ruch ten wygląda jak "otwieranie dwuskrzydłowych drzwi". Aleksander z hetajrami (R) rusza w lewo. Zaś większa część "Pieszych towarzyszy" (P) rusza w prawo.

II tura Sparty (4 tura gry)

Spartanie mają 4 ruchy i wykorzystuje je na wzmocnienie swojego prawego skrzydła złożonego z grupy lżejszej piechoty (LP i Soj) i wysuniętego w przód. Cztery kolejne oddziały hoplitów (Wł) ruszają w tamtą stronę.

RUNDA 3


III tura Macedończyków (5 tura gry)

Macedończycy mają 2 ruchy. Lewa część armii kołując zmierza ku prawemu skrzydłu spartan, a prawa, kołując tym razem w lewo zajmuje pozycje na końcu stoku większego wzgórza.

III tura Sparty (6 tura gry)

Sparta ma 2 ruchy. Dalej wzmacnia swoje prawe skrzydło. Tym razem rusza tam Generał Sparty ze swoimi hoplitami. Pozostający zaś dotychczas w tyle oddział hoplitów (Wł8) zmienia kierunek ruchu i teraz rusza w kierunku miejsca opuszczonego przed chwilą przez oddział z generałem.

RUNDA 4


IV tura Macedończyków (7 tura gry)

Macedończycy maja 2 ruchy. Lewa część ich armii pozostając pod pewnym kątem posuwa się w kierunku npla. Z prawej zaś wydzielają się dwa skrajne elementy pedztajrów (P) i tworząc kolumnę ruszają w przód zapełniając lukę jaka powstała między obiema częściami tej armii i flankę hetajrów (R) z Aleksandrem.

IV tura Sparty (8 tura gry)

Sparta ma 1 ruch. Pozostający dotychczas w tyle oddział hoplitów (Wł8) dołącza do falangi w prawej części armii i staje na wprost właśnie sformowanej kolumny macedońskich pedztajrów (P).

RUNDA 5


V tura Macedończyków (9 tura gry)

Macedończycy mają 3 ruchy. Lewe skrzydło ich lewej grupy wojsk rusza w przód przy czym poszczególne wojska zajmują pozycje naprzeciwko npla, z którym mają większe szanse na wygraną. Łucznicy kreteńscy (LP) przyjmuja pozycje jedynie do wspomagania walki. Najemni peltaści (Soj) stają naprzeciwko spartańskich psiloi (LP), a Hypaspisi (Wł) stają naprzeciwko spartańskich oszczepników (Soj).

Ze względu na różnice szybkości między poruszającymi się wojskami i wykonywane manewry, nie stworzyły one niestety linii mogącej wspólnie się poruszyć w kolejnej turze. Powstało natomiast ustawienie przypominające schody. To ustawienie nie umożliwiało również jeszcze w pełni wspomagania się w przypadku ataku przeciwnika.

V tura Sparty (10 tura gry)

Sparta ma 2 ruchy. Falanga hoplitów (Wł1do 3) z prawej grupy rusza do przodu zostawiając swoją lżejsza piechotę z tyłu i ignorując wysunięte wojska macedońskie. Do przodu rusza również cała lewa grupa Spartan. Pozostaje jednak nieco z tyłu za prawą grupą.

RUNDA 6


VI tura Macedończyków (11 tura gry)

Macedończycy mają 6 ruchów. Grupa złożona z hetajrów (R-Gen) z Aleksandrem i 2 oddziałów pedztajrów (P) w linii rusza do przodu.* Kolumna pedztajrów (P) w centrum armii Macedońskiej atakuje stojących na wprost nich hoplitów (Wł8). Prodromoi (LJ) przechodzą na lewy skraj grupy, w której się znajdują aby osłaniać bok atakującej kolumny pedztajrów (P). Najemni peltaści (Soj) wspomagani z boku przez kreteńskich łuczników (LP) atakują spartańskich psiloi (LP). Hypaspisi (Wł) ruszają w przód, ale są zbyt wolni, aby zaatakować spartańskich oszczepników (Soj), dzięki czemu ci ostatni będą wspomagać z boku walkę swoich psiloi.

* - w tym ruchu lewy przedni róg elementu z generałem zetknął się z elementem spartańskiej grupy, tak że nie mogła ona wykonać jako całość ruchu do walki. Wykonałem ten ruch, gdyż ruch taki można wykonać grając w DBAOL czyli komputerową wersję tego systemu. Niestety dopiero po bitwie, od graczy z Zachodniej Europy, uzyskałem informacje, że tak naprawdę ruch taki jest niedozwolony w DBA.

Walki po ruchach:

1 walka rozegrana została między najemnymi peltastami Macedończyków (Soj) i psiloi Sparty (LP). Obie strony miały wspomaganie z boku, ale to nie zmieniło faktu, że Macedończycy mieli pewną przewagę. Mimo to Spartańscy psiloi wygrali tę walkę i odepchnęli peltastów.

2 walka rozegrana została między kolumną dwóch pedztajrów (P) i hoplitami (Wł) wspieranymi z boku przez drugi oddział hoplitów z Generałem. Tu również, dzięki wspomaganiu od tyłu, Macedończycy mieli przewagę. Zmniejszoną jednak trochę przez wspierających swoich kolegów hoplitów. Tu z kolei spartanie przegrali walkę i zostali odepchnięci. (Po walce zajęli pozycje zaznaczoną na 6 zdjęciu niebieskim prostokątem.)

VI tura Sparty (12 tura gry)

Sparta ma 5 ruchów. Ich psiloi (LP) pomimo wygranej walki oraz wspomagający ich oszczepnicy (Soj) ruszają bezpośrednio w tył odrywając się od przeciwnika i wracając właściwie na swoje wyjściowe pozycje w lesie. Falanga hoplitów (Wł1,2 i 3) z prawej grupy kołuje minimalnie w lewo dostawiając się do frontu grupy z Macedońskim Generałem. Nie mogą jednak zaatakować Macedończyków.* Pokonani w poprzedniej walce hoplici (Wł8) atakują kolumnę pedztajrów (P). Lewa grupa wojsk Sparty rusza nieznacznie wprzód. Łączy się z hoplitami, którzy przed chwilą ruszyli do ataku tak, że element na jej lewym skrzydle będzie wspomagał z lewej strony tę walkę. To drugie wspomaganie powoduje że Piki nawet w kolumnie tracą swoją przewagę i obie strony mają taką samą silę początkową w tej walce.

* - taki ruch, choć również możliwy w DBAOL, jest niedozwolony w DBA. Podobnie jednak jak poprzednio uzyskałem tę informacje dopiero po bitwie od graczy z Europy.

Walki po ruchach z krótkim komentarzem:

W turze Sparty po ruchach doszło tylko do jednej walki, w samym centrum gry. Osamotniona właściwie kolumna dwóch pedztajrów (P) macedońskich musiała ją stoczyć z hoplitami (Wł) wspieranymi tym razem na obu bokach przez innych hoplitów. Tylko dzięki wspomaganiu od tyłu przez drugie Piki Macedończycy nie byli bez szans mając pomimo przewagi hoplitów taką samą siłę wyjściową jak przeciwnik. Mimo to, czy to natknięci sąsiedztwem swojego wodza Aleksandra, czy też poprzednim sukcesem i tym razem wygrali walkę. Na dodatek tak znacząco, że obaj gracze biorący udział w bitwie uznali, że hoplici zostali zniszczeni :)! (Dlatego na 7 zdjęciu wykonanym zaraz po tej walce nie ma ich na planszy i ich pozycje zaznaczono niebieskim prostokątem.) Dopiero bezstronny obserwator gry zwrócił nam uwagę, że mimo bardzo znacznej różnicy ci hoplici przetrwali. Dzięki temu natychmiast wrócili na pole walki.

Mimo jednak tego, że nie zniszczono tego oddziału hoplitów, gracz dowodzący armią macedońską, za niebywałą postawę w czasie tej bitwy, jak również ze względu na równie znaczące sukcesy tych samych dwóch pedztajrów we wcześniej stoczonych bitwach, rozważa przyznanie im miana asthetairoi.

RUNDA 7


VII tura Macedończyków (13 tura gry)

Macedończycy mają 4 ruchy. Łucznicy kreteńscy (LP) i najemni peltaści (Soj) ruszają w przód łącząc się w jedną grupę za cofającym się przeciwnikiem. Starają się jednak nie zbliżyć się za nadto do nieprzyjaciela, aby nie dać mu możliwość zaatakowania peltastów od boku. Hypaspisi (Wł) bowiem przestają osłaniać skrzydło peltastów i robią w tył zwrot stając na tyłach Spartańskich hoplitów (Wł1). Prawa grupa wojsk macedońskich wykonuje niewielkie kołowanie w lewo, pozostając częścią sił wciąż na wzniesieniu.

VII tura Sparty (14 tura gry)

Sparta ma 4 ruchy i rusza do walki. Psiloi (LP) od frontu a oszczepnicy (Soj) z flanki atakują najemnych peltastów (Soj), którzy jak się okazuje zbytnio się do nich zbliżyli. Oznacza to, że jeśli peltaści przegrają, to zostaną wyeliminowani z dalszej walki. Generał Spartan ze swoimi hoplitami (Wł-Gen) odchodzi bezpośrednio w tył dając miejsce do ataku falandze hoplitów (Wł1,2 i 3) na hetajrów (R-Gen) z Aleksandrem i towarzyszących im dwa elementy pedztajrów (P).

Walki po ruchach z krótkim komentarzem:

W tej rundzie w turze Macedończyków nie było żadnych walk natomiast w turze Sparty po ruchach doszło aż do czterech. Wszystkie (mniej lub bardziej) rozgrywały się na ich prawym skrzydle, a przynajmniej prawej połowie pola bitwy.

1 walka rozegrana została między najemnymi peltastami Macedończyków (Soj) i psiloi Sparty (LP). Macedończycy mieli wspomaganie z boku od Kreteńczyków (LP), ale byli atakowani z boku przez spartańskich oszczepników (Soj). Mimo to Macedończycy mieli pewną przewagę i to jedynie dawało nadzieje, że przeżyją tę walkę. Okazało się że mimo tak trudnej sytuacji nie tylko przeżyli, ale rozbili psiloi eliminując ich z walki i odpychając oszczepników (Soj)! Sparta poniosła pierwszą stratę.

2 walka rozegrana została między pedztajrami (P1) z lewego skrzydła zaatakowanej macedońskiej grupy i hoplitami (Wł1). Spartanie rozpoczęli walki z tą grupą od tej strony, mieli bowiem w niej pewną przewagę, a każde zwycięstwo zwiększało ich szanse w dalszych walkach. Na szczęcie dla Macedończyków hoplici przegrali tę walkę. Z kolei na nieszczęście dla Sparty, cofając się po walce wpadli na macedońskich Hypaspisów stojących za nimi, zostali rozproszeni i wyeliminowani z dalszej walki.

3 walka rozegrana została między pedztajrami (P2) z centrum zaatakowanej macedońskiej grupy i kolejnymi hoplitami (Wł2). Dzięki wspomaganiu z boku od pedztajrów, którzy przed chwilą wygrali walkę, początkowe siły obu stron były równe. Tym razem więcej szczęścia mieli Spartanie i to oni wygrali walkę odpychając Macedończyków i zyskując wspomaganie z boku, do kolejnej walki z macedońskim Generałem.

4 walka rozegrana została między kolejnymi hoplitami (Wł3) i hetajrami z Generałem (R-Gen). Tym razem Spartanie, dzięki wygranej przed chwilą walce mieli przewagę. Jednak hetajrowie przy każdej wygranej eliminowali ich z walki. Mogło, więc być ciekawie. I w pewnym sensie było, choć nie tak, jak chciałby piszący te słowa "Macedończyk". Spartanie i tym razem wygrali odpychając Aleksandra :)!

Ogólnie jednak walki Spartan w tej turze przyniosły im więcej szkód niż sukcesów. To oni jedynie ponieśli straty i ich sytuacja na lewym skrzydle była nieciekawa.

RUNDA 8


VIII tura Macedończyków (15 tura gry)

Macedończycy mają 3 ruchy. Hypaspisi (Wł) robią kolejny raz w tył zwrot i stają na flance spartańskich oszczepników (Soj). W ten sposób uniemożliwiają im atak na swoich peltastów (Soj) w turze Sparty. (Na 8 zdjęciu ich pozycja przed ruchem jest zaznaczona czerwonym prostokątem.) Piesi towarzysze (P1 i 2) tworzą kolumnę i atakują hoplitów (Wł2). Pozostałych hoplitów (Wł3) z tej falangi atakują hetajrowie z Aleksandrem (R-Gen). (Na 8 zdjęciu ich pozycja przed ruchem jest zaznaczona czerwonym prostokątem z czerwoną strzałką w środku.)

Walki po ruchach z krótkim komentarzem:

Macedończycy idą za ciosem i atakują doprowadzając do 2 walk i to raczej z ich przewagą. Walki rozgrywają się w tym samym miejscu, co dwie ostatnie walki z poprzedniej tury Spartan.

1 walka rozegrana została między pedztajrami (P1 i 2) w kolumnie i hoplitami (Wł2), którzy poprzednio wygrali walkę z pojedynczymi Pikami. Rozpocząłem walki od tej strony z podobnych powodów jak poprzednio Spartanie. Miałem w niej bowiem pewną przewagę a zwycięstwo zwiększało moje szanse w kolejnej walce, mógłbym bowiem wspierać ją z boku zwiększając swoją przewagę w walce Generałem. Macedończycy mieli szczęście i wygrali walkę. Hoplici zostali odepchnięci, a Aleksander dostał wspomaganie dające mu przewagę w walce.

2 walka rozegrana została między kolejnymi hoplitami (Wł3) i hetajrami z Generałem (R-Gen). Aleksander tym razem dzięki wygranej przed chwilą walce miał przewagę. Wykorzystał ją i wyeliminował hoplitów. Powinien po tym zwycięstwie wykonać pościg, jak widać jednak na ostatnim zdjęciu nie zrobił tego. Na szczęście nie miało to jednak moim zdaniem znaczenia dla tej gry.

Po tych walkach sytuacja Sparty była moim zdaniem raczej zła. Ich wojska na prawym skrzydle były mocno przetrzebione, żeby nie powiedzieć rozbite, w centrum blokowała im drogę kolumna macedońska (niby osamotniona, ale już nie tak bardzo), a prawe skrzydło Macedończyków stało wciąż dość daleko od ich wojsk i na pozycji dającej pewną pomoc w walce.

VIII tura Sparty (16 tura gry)

Sparta ma 4 ruchy. Ich Oszczepnicy (Soj) zwracają się frontem do Hypaspisów (Wł). Resztki falangi z prawego skrzydła (Wł3) po przegranej z Pikami w poprzedniej turze Macedończyków odchodzą bezpośrednio w tył odrywając się od przeciwnika (Na 8 zdjęciu ich pozycja przed ruchem jest zaznaczona niebieskim prostokątem.) Dołącza do nich Generał Sparty (Wł-Gen) tworząc z nimi jedną grupę w linii. Tymczasem grupa Spartan z lewego skrzydła rusza w przód do grupy Macedończyków na wzgórzu.

RUNDA 9


IX tura Macedończyków (17 tura gry)

Macedończycy mają 2 ruchy. Hypaspisi (Wł) od frontu a najemni peltaści (Soj) z flanki atakują spartańskich oszczepników (Soj).

Walka po ruchach:

Walka rozegrana została między Hypaspisami (Wł) wspomaganymi atakiem z flanki przez peltastów (Soj) i oszczepnikami (Soj). Dzięki atakowi z flanki Macedończycy mają dwukrotną przewagę, a wygrana eliminuje przeciwnika co daje im zwycięstwo w całej bitwie. Udaje im się w pełni wykorzystać swoje przewagi. Wygrywają walkę i cała bitwę.

Zdjęcie 10 pokazuje sytuacje po IX turze Macedończyków i na koniec gry. Sparta nie wykonuje już swojej tury w tej rundzie, bo bitwa została rozstrzygnięta.




Komentarz (oczywiście subiektywny)

Ogólny:

a) żadna ze stron nie miała przygniatającej przewagi choć w mojej ocenie Spartanie są silną, jeśli nie silniejszą armia, i to zarówno przy porównaniu tych dwóch armii, które brały udział w bitwie jak i w porównaniu ze wszystkimi armiami które zgodnie z DBA są ich historycznymi przeciwnikami. Szczegóły poniżej.

b) siły były asymetryczne (Sparta miała więcej piechoty, Macedończycy jazdy) co mogło uczynić rozgrywkę ciekawszą, ale właściwie żadna ze stron nie wykorzystała możliwości stąd płynących.

Co do sił i wojsk obu armii i wzajemnych stosunków i zależności między tymi parametrami. Armię spartańską, ze względu na jej skład, uznałem za silną. Jest ona prawie jednorodna (składa się na nią prawie wyłącznie jeden rodzaj wojska) i są to na dodatek wojska naprawdę silne (hoplici-Wł!). Właściwie ich jedyną słabością jest tylko wrażliwość na trudny teren. Niestety wśród armii będących jej przeciwnikami nie ma raczej takiej, która miałaby znaczącą przewagę w wojskach nie wrażliwych na taki teren, poza tym nie można zakładać, że jeżeli to przeciwnik będzie ustalał teren, to sam sobie zaserwuje taki, który pogorszy jego sytuacje! Z drugiej jednak strony ta jednorodność może okazać się wadą ze względu na powolność tych wojsk, a w związku z tym na zmniejszoną manewrowość. W tym wypadku znaczenie może mieć posiadanie szybkich wojsk czyli najlepiej jazdy. Tu jednak też jest pewien problem, bo hoplici (Wł) są właściwie najsilniejszym rodzajem wojsk przeciw jeździe i na dodatek raczej mało na nią wrażliwym, tak że Kaw lub LJ niewiele jest w stanie jej zrobić poza wspomaganiem ataku najlepiej przez atak od tyłu lub z boku. A przeciwne im armie, (jak większość armii tego okresu) nie mają zbyt dużo jakiejkolwiek jazdy.

Z kolei armii macedońskiej nie można uznać za słabą, choć zgubne może okazać się przyjęcie, że skoro tak świetnie radziła sobie prawdziwa, to ta do gry będzie niepokonana. Siła macedońskich pedztajrów (P) jest moim zdaniem dość złudna, gdyż są oni rzeczywiście mocni tylko jeśli podwoją swoją głębokość, czyli skrócą swój front o połowę. Hetajrowie (R) i to jako Gen. są również niewątpliwie bardzo dobrą i skuteczną siłą, ale sam generał nie może wygrać bitwy nie mówiąc, że sam też może zostać wyeliminowany, (co już mi się zdarzyło w innej bitwie z Grekami), a jego strata powoduje właściwie automatyczną przegraną.

Działania Macedończyków:

Oceniam, że armia macedońska dobrze sprawdziła się w tej bitwie, choć były momenty kiedy niektóre jej wojska znajdowały się w nie najlepszej sytuacji. Jej sukces był jednak również zasługą pewnej dozy szczęścia i to zarówno w skuteczności walk, jak i co najmniej jednym ruchu, który przyniósł nie do końca oczekiwane skutki.

Podstawowe błędy dowódcy Macedończyków (czyli moje :-)

a) Nie przemyślane początkowe ustawienie skrajnych wojsk na lewym skrzydle, które wymusiło zrobienie "wielkiej roszady" w V turze Macedończyków (9 turze gry).

b) Zbyt śmiały pościg za cofającymi się Spartanami w VII turze Macedończyków (13 turze gry) z jednoczesnym odsłonięciem skrzydła grupy ścigającej poprzez zawrócenie Hypaspisami (Wł) w kierunku tyłu spartańskiej falangi. (Muszę podszkolić "oko", zdawałem sobie, bowiem sprawę z możliwości ataku od boku, ale wydawało mi się, że zachowałem "bezpieczną odległość". Jak się okazało nie do końca!)

c) Nie tyle błędem, ile raczej ryzykanctwem, było również z mojej strony utworzenie, mniej więcej w połowie gry, centrum złożonego tylko z pojedynczej, osamotnionej kolumny pedztajrów (P3 i 4). Z drugiej jednak strony to, czego oni dokonali (faktycznie powstrzymali przez związanie walką, co najmniej przez jedną, jeśli nie dwie rundy, połowę spartańskiej armii), jest przynajmniej dla mnie, czynem godnym przejścia do historii walk DBA.

Działania Sparty.

W mojej ocenie dobór wojsk do tej bitwy nie był optymalny i większa liczba hoplitów mogła dać lepszy efekt.

Przy przyjętym składzie armii nie wykorzystano w ogóle Kawalerii, która dzięki swojej szybkości mogła mieć wpływ na przebieg gry.

Podstawowa przyczyna porażki Spartan leżała chyba jednak w wystawieniu dość słabego prawego skrzydła, na którym ostatecznie rozstrzygnęła się cała bitwa. Wskazuje na to fakt, że właściwie od II do IV tury większość, jeśli nie wszystkie ruchy Spartan, polegały na przerzucaniu tam nowych wojsk.

Komentarze

Pi± 10 Gru, 2004 Paweł napisał:
Ciekawa bitwa, interesująco opisana. Ale też jestem przekonany, że armia macedońska ze względu na swój wszechstronniejszy skład jest silniejsza od klasycznej armii greckiej. Może przepisy DBA nie oddają tego w wystarczający sposób, ale przy porównywalnych dowódcach w konfrontacji Macedończycy - Grecy stawiam na tych pierwszych. Zresztą podejrzewam, że w systemie DBM (a więc z większą niż 12 ilością elementów) przewaga Macedończyków byłaby bardziej widoczna. Paweł.

Wt 16 Lis, 2004 swietlo napisał:
Solidny opis choć nie zgadzam sie z tym ze armia sparty jest równożędna - armia macedonii jest o wiele lepsza ale trzeba nia grac agresywnie

Sob 13 Lis, 2004 HOSPITALER napisał:
Cool ! ;)
uwielbiam wszelkiego rodzaju opisy i raporty bitewne.
Pod koniec troche się gubiłem ale mimo to świetnie się czyta


Dodaj komentarz