.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - „Go? ?ledzia!” - czyli Prusy Krlewskie 1627:.
Wargaming Zone     
Sobota godzina 22:41,
18 listopad 2017

„Go? ?ledzia!” - czyli Prusy Krlewskie 1627
Data: Czw 22 Lip, 2010
Autor: Pawe? Zatryb
Raport po bitwie stoczonej w realiach wojny o uj?cie Wis?y

Starcie odby?o si? dnia 10.07.2010 r. w Niepo?omicach. W grze uczestniczy?o 5 osób: 4 graczy z grupy ma?opolskiej i go?? z Warszawy. Autorem scenariusza by? kolejny go?? ze stolicy, tj. autor raportu.

 

Wprowadzenie historyczne

Opisywane starcie mia?o w zamierzeniu autora odda? realia wojny polsko-szwedzkiej toczonej w latach 1626-1629 na terenie Prus Królewskich. W trakcie wojny dosz?o do szeregu bitew, w których zreformowana przez Gustawa II Adolfa armia szwedzka walcz?ca g?ównie za pomoc? broni palnej i cz?sto w oparciu o umocnienia polowe udowodni?a swoj? wy?szo?? nad operuj?c? masami kawalerii, posiadaj?ca ma?o dobrej jako?ciowo i odpowiednio uzbrojonej piechoty oraz s?abo nasycon? artyleri? armi? polsk?. Wojna potwierdzi?a niewydolno?? systemu finansowego Rzeczypospolitej oraz stanowi?a pocz?tek ko?ca niezwyci??onej dot?d husarii.

 

Za?o?enia:

Starcie zosta?o rozegrane na podstawie systemu „Wojna przez wieki" - Suplement: „Od Konstantynopola do Wiednia 1450 - 1700" (pomini?to warto?ci dowodzenia). Scenariusz rozgrywki osadzony by? w realiach kampanii 1627 r. w Prusach Królewskich i lu?no oparty na bitwie pod Gniewem (1626).

 

Si?y stron:

 

SI?Y POLSKIE:

 

Genera? g?ównodowodz?cy (hetman): 1 figura.

morale kl.B; R (regularny); weteran; niezdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*.

 

Genera? kawalerii: 1 figura.

morale kl.B; R (regularny); do?wiadczony; niezdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*.

 

I jednostka - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet*, 2 pistolety, miecz*, topór; szyk - lu?ny;

 

II jednostka - I pu?k jazdy.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew husarska: 9 figur.

morale kl. A; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ekstra ci??ki (kirys); uzbrojenie: kopia husarska*, 1 pistolet, miecz*, topór: szyk lu?ny;

 

2 pododdzia? - chor?giew husarska: 10 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: kopia husarska*, 1 pistolet, miecz*, topór: szyk lu?ny;

 

3 pododdzia? - szwadron rajtarów (3 kompanie): 12 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: arkebuz*, 2 pistolety*, miecz*, szyk - zwarty lub lu?ny; mog? szar?owa?.

 

4 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: rohatyna (lekka kopia)*, 2 pistolety, miecz*, topór, lekka tarcza; szyk - lu?ny;

 

III jednostka - II pu?k jazdy.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew husarska: 8 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ekstra ci??ki; uzbrojenie: kopia husarska*, 1 pistolet, miecz*, topór: szyk lu?ny;

 

2 pododdzia? - chor?giew husarska: 10 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: kopia husarska*, 1 pistolet, miecz*, topór: szyk lu?ny;

 

3 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet*, 2 pistolety, miecz*, topór; szyk - lu?ny;

 

4 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: rohatyna (lekka kopia)*, 2 pistolety, miecz*, topór; lekka tarcza; szyk - lu?ny;

 

5 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet*, 2 pistolety, miecz*, topór; szyk - lu?ny;

 

6 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. D; R (regularni); niedo?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: rohatyna (lekka kopia)*, 2 pistolety, miecz*, topór; lekka tarcza;

szyk - lu?ny;

 

IV jednostka - III pu?k jazdy.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew lisowczyków: 4 figury.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: bandolet*, 2 pistolety, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony;

 

2 pododdzia? - chor?giew lisowczyków: 4 figury.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: bandolet*, 2 pistolety, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony;

 

3 pododdzia? - chor?giew kozacka: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ?redni; uzbrojenie: lekka kopia*, 1 pistolet, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony;

 

4 pododdzia? - chor?giew kozacka: 10 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: bandolet*, 1 pistolet, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony;

 

5 pododdzia? - chor?giew lekkiej jazdy: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: ?uk refleksyjny*, miecz*, lekka tarcza: szyk lu?ny lub szyk rozproszony;

 

6 pododdzia? - chor?giew lekkiej jazdy: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: ?uk refleksyjny*, miecz*, lekka tarcza: szyk lu?ny lub szyk rozproszony;

 

V jednostka - regiment piechoty cudzoziemskiej.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - kompania wyborcza: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny;

 

2 pododdzia? - kompania piechoty: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny;

 

3 pododdzia? - kompania piechoty: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny;

 

4 pododdzia? - kompania piechoty: 4 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny;

 

VI jednostka

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew piechoty polskiej: 9 figur.

morale kl. C; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz*, miecz; szyk lu?ny;

 

2 pododdzia? - chor?giew piechoty polskiej: 9 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz*, miecz; szyk lu?ny;

 

3 pododdzia? - lekkie dzia?o (falkonet) - 6 funt. z obs?ug?: model + 3 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: miecz.

 

 

Ilo?? figur: 149

w tym:

- 2 figury dowódców

- 110 figur kawalerii

- 34 figury piechoty

- 3 figury artylerzystów

 

Uwagi:

- do r?cznej broni palnej i ?uków zapas amunicji na 6 tur strzelania.

- do armaty 8 kul i 6 kartaczy.

- oddzia?y polskiej piechoty mog? u?ywa? tylko ognia rotacyjnego.

- artyleria mo?e zosta? umieszczona w umocnieniach.

* - BRO? PODSTAWOWA

 

SI?Y SZWEDZKIE:

 

Genera? g?ównodowodz?cy : 1 figura.

morale kl.B; R (regularny); do?wiadczony; zdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*;

 

Genera? piechoty: 1 figura.

morale kl.B; R (regularny); do?wiadczony; zdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*;

 

I jednostka - regiment rajtarii szwedzkiej (4 kompanie): 16 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*, szyk - lu?ny; mog? szar?owa?.

 

II jednostka - regiment rajtarii szwedzkiej (5 kompanii): 20 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*, szyk - lu?ny; mog? szar?owa?.

 

III jednostka - regiment najemnych kirasjerów niemieckich (5 kompanii): 20 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: extra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz, szyk - zwarty, mog? szar?owa? szybkim k?usem.

 

IV jednostka - regiment najemnych arkebuzerów niemieckich (6 kompanii): 24 figury.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: arkebuz*, 1 pistolet*, miecz, szyk - zwarty, taktyka walki: karakol.

 

V jednostka - skwadron rajtarów fi?skich (3 kompanie): 12 figur.

morale kl. C; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki (kolet); uzbrojenie: 1 pistolet*, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony; mog? szar?owa?.

 

VI jednostka - skwadron piechoty szwedzkiej.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 12 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika*, miecz; szyk zwarty;

 

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

3 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

4 pododdzia? - dywizjon muszkieterów komenderowanych - 6 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: muszkiet ska?kowy, miecz; szyk lu?ny lub rozproszony;

 

5 pododdzia? - dzia?o regimentowe - 3 funt. z obs?ug?: model + 3 figury.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani;

 

VII jednostka - skwadron najemnej piechoty niemieckiej.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 12 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika*, miecz; szyk zwarty;

 

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

3 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

4 pododdzia? - dywizjon muszkieterów komenderowanych - 6 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: muszkiet ska?kowy, miecz; szyk lu?ny lub rozproszony;

 

5 pododdzia? - dzia?o regimentowe - 3 funt. z obs?ug?: model + 2 figury.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani;

 

VIII jednostka - skwadron najemnej piechoty niemieckiej.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 12 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika*, miecz; szyk zwarty;

 

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: lekki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

3 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: lekki muszkiet lontowy, miecz; szyk zwarty lub lu?ny;

 

4 pododdzia? - dywizjon muszkieterów komenderowanych - 6 figur.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: muszkiet ska?kowy, miecz; szyk lu?ny lub rozproszony;

 

5 pododdzia? - dzia?o regimentowe - 3 funt. z obs?ug?: model + 2 figury.

morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani;

 

Ilo?? figur: 191

w tym:

- 2 figura dowódców.

- 92 figury kawalerii.

- 90 figur piechoty.

- 7 figur artylerzystów.

 

Uwagi:

- do r?cznej broni palnej zapas amunicji na 6 tur strzelania.

- do armat regimentowych: po 7 kul i 6 kartaczy.

- piechota mo?e prowadzi? ogie? salwowy.

* - BRO? PODSTAWOWA

 

 

Teren walk - ukazano na zdj?ciu poni?ej.

Wzgórza - ?agodne. Lasy - rzadkie. Rzeka - niemo?liwa do sforsowania. Teren b?otnisty przy strumieniu - zaznaczony kolorem zielono - br?zowym: grz?zawisko. Wie? - teren zabudowany. ?ywop?ot wokó? zaoranego gruntu - liczony jak lekkie ukrycie. Teren zaorany przy wsi zaznaczony kolorem br?zowym. Reduta - liczona jako ci??kie ukrycie.

Widok ogólny pola walki.

 

 

Zadania:

Strony mia?y nast?puj?ce zadania:

  • Polacy - obroni? wie?.

  • Szwedzi - zaj?? i utrzyma? pozycj? we wsi i wokó? niej. Zmusi? do odwrotu z tego rejonu si?y przeciwnika.

 

Pozycje stron:

Polacy:

Gracze dowodz?cy stron? polsk? mogli rozstawi? swoje jednostki od linii (patrz?c od lewej): wzgórze nazwane (od jego kszta?tu) „L"- reduta - grz?zawisko - las - brzeg rzeki. Zgodnie z przyj?tym planem bitwy (o czym ni?ej) si?y polskie zosta?y ugrupowane w nast?puj?cy sposób:

1. Ca?a piechota zaj??a pozycj? w wsi organizuj?c obron? we wszystkich kierunkach poza stref? ty?ow?

2. Armaty rozstawiono na wylocie drogi biegn?cej przez wie?.

3. Kawaleri? rozstawiono na i za wzgórzem „L" oraz z uwagi na g??boko?? szyku na lewo od ?ywop?otu w szyku:

- III pu?k jazdy:

I rzut na wzgórzu - (od lewej) chor?giew lisowczyków, chor?giew kozacka, chor?giew lekkiej jazdy (szyk lu?ny).

II rzut na przeciwstoku - ugrupowanie, sk?ad i szyk jak jednostki pierwszego rzutu.

- I pu?k jazdy - za III pu?kiem w ugrupowaniu:

I rzut - (od lewej) chor?giew husarii nr 2, chor?giew husarii nr 1 (szyk lu?ny).

II rzut - chor?giew pancerna, skwadron rajtarów w kolumnie kompanii (szyk lu?ny).

Na lewej flance chor?gwi husarii nr 2 ustawiona zosta?a w szyku lu?nym przyboczna chor?giew pancerna.

- II pu?k jazdy - za I pu?kiem w ugrupowaniu:

I rzut - (od lewej) chor?giew husarii nr 4, chor?giew husarii nr 3 (szyk lu?ny).

II rzut - chor?giew pancerna nr 2, chor?giew pancerna nr 1 (szyk lu?ny).

III rzut - chor?giew pancerna nr 4, chor?giew pancerna nr 3 (szyk lu?ny).

 

G?ównodowodz?cy oraz genera? kawalerii znajdowali si? na wzgórzu „L", tu? przy pierwszej linii III pu?ku jazdy.

Jak wida? opisane ustawienie powodowa?o, ?e nie obsadzone pozostawa?o ca?e prawe skrzyd?o pozycji, tj. obszar pomi?dzy wsi? a rzek?. Dowództwo polskie zrezygnowa?o równie? z obsadzenia redut.

Gracze szwedzcy mogli rozmieszcza? swoje jednostki w odleg?o?ci 75 cm od pozycji przeciwnika. Parz?c od strony rzeki pozycj? w pierwszej linii zajmowa?y nast?puj?ce pododdzia?y:

  • regiment rajtarii fi?skiej - w szyku rozproszonym.

  • skwadron najemnej piechoty niemieckiej (kl. C, szyk opisano poni?ej)

  • skwadron piechoty szwedzkiej (szyk - j.w.)

  • regiment rajtarii szwedzkiej (kl. C, szyk lu?ny).

Drug? linie tworzy?y:

- skwadron najemnej piechoty niemieckiej (kl. D, szyk - j.w.) - ustawiony ok. 15 cm z ty?u za luk? pomi?dzy skwadronami piechoty pierwszej linii.

- regiment najemnych kirasjerów niemieckich (szyk zwarty) - oko?o 15 cm za regimentem rajtarii szwedzkiej.

Trzeci? linie tworzy?y:

- regiment rajtarii szwedzkiej (kl. B, szyk lu?ny) - ustawiony ok. 15 cm za drugoliniowym skwadronem piechoty.

- regiment najemnej arkebuzerii niemieckiej (kl. D, szyk zwarty) - ustawiony ok. 15 cm za regimentem kirasjerów.

Skwadrony piechoty ustawiono nast?puj?co:

W centrum - dywizjon pikinierów, na jego flankach cofni?te o 4 cm - dywizjony muszkieterów. Za pikinierami - dywizjon muszkieterów komenderowanych w szyku rozproszonym (w dwóch liniach po 3 figury). Artyleria regimentowa ustawiona na prawo od prawoskrzyd?owego dywizjonu muszkieterów.

 

G?ównodowodz?cy zaj?? pozycj? przy pierwszoliniowym regimencie rajtarii szwedzkiej, a genera? piechoty przy drugoliniowym szwadronie najemnej piechoty niemieckiej.

Opisane ustawienie szwedzkich oddzia?ów powodowa?o, ?e szyk rozci?ga? si? na szeroko?ci oko?o 2/3 pola walki. W zwi?zku z powy?szym prawe skrzyd?o „wisia?o" w pustce, gdy? pomi?dzy skrajn? w szyku jednostk? - II regimentem rajtarów - a kra?cem pola walki by? las a za nim ok. 30 cm pustego pola.

 

Plan walki:

Polacy:

Rozstawienie Polaków wskazywa?o, ?e mieli oni zamiar stoczy? walk? ofensywn? si?ami swojej kawalerii. Ofensywn? taktyk? walki przyj?to po dyskusji dowódców, podczas której rozwa?ano tak?e defensywny plan walki, zgodnie z którym piechota i artyleria broni?ce wsi mia?y by? wspierane przez ustawion? na jej obu flankach kawaleri?. Jednak?e zak?adaj?c, ?e Szwedzi posiadaj? znacznie wi?cej piechoty i artylerii, co dawa?oby im przewag? w walce na wyczerpanie, zdecydowano si? na wariant ofensywny.

Realizuj?c za?o?enia ofensywne Polacy zaplanowali uderzenie na prawe skrzyd?o przeciwnika g??bokim ugrupowaniem jazdy. Akcje planowano rozpocz?? na sygna? przekazany przez g?ównodowodz?cego, a pu?ki mia?y kolejno rusza? na widok ruchu stoj?cych przed nimi jednostek. Nie wykluczono te? mo?liwo?ci obej?cia cz??ci? si? skrzyd?a nieprzyjaciela. Kawaleria mia?a by? ewentualnie wspierana dalekim ogniem artylerii. Natomiast zgrupowanie piechoty otrzyma?o rozkaz twardej obrony wsi. W dalszej perspektywie gracze strony polskiej zak?adali, ?e w razie niepowodzenia ataku kawaleryjskiego jazda zostanie wycofana za wie? i b?dzie udziela? dora?nego wsparcia piechocie.

 

Szwedzi:

Szwedzi mieli zadanie typowo ofensywne w zwi?zku z czym nie planowano stoczenia bitwy obronnej, jednak?e w dowództwie szwedzkim rozwa?ono dwa warianty ustawienia si?. W pierwszym planowano ustawi? w I rzucie ca?? piechot? wraz z artyleri? wspomagaj?c?, natomiast prawie ca?a kawaleria (bez Finów dzia?aj?cych jako jednostka rozpoznawcza) mia?a stanowi? II rzut. Ostatecznie gracze strony szwedzkiej zdecydowali si? na ustawienie opisane powy?ej. Rozkazy zak?ada?y wykonanie przez brygad? piechoty natarcia na wie?. Lewa flanka brygady mia?a by? chroniona przez rzek? i grz?zawiska, a prawa przez kawaleri?. Zadanie rozpoznania nadrzecznych lasków powierzono regimentowi fi?skich rajtarów. Bardzo prawdopodobne ataki polskiej kawalerii mia?y zosta? odparte kombinowanymi dzia?aniami broni po??czonych, a g??boki szyk armii mia? zapewni? elastyczno?? dzia?a?. Ogóln? rezerw? stanowi? bardzo dobry jako?ciowo regiment szwedzkiej rajtarii ustawiony w ostatnim, trzecim rzucie armii. Dalsze rozkazy g?ównodowodz?cy uzale?nia? od sytuacji na polu walki.

 

 

Przebieg walk:

 

Ruch 1:

Zgodnie z otrzymanymi rozkazami oddzia?y szwedzkie ruszaj? powoli naprzód. Jedynie regiment fi?skich rajtarów dzia?aj?cy w szyku rozproszonym na lewym skrzydle porusza si? z pe?n? szybko?ci? w kierunku pierwszego z nadrzecznych lasów. Polska lekka jazda zajmuje wzgórze „L" nie podejmuj?c ?adnych dzia?a?, ograniczaj?c si? do obserwacji przeciwnika.

 

Ruch 2:

Szwedzi nadal powoli maszeruj?. Finowie rozpoznaj? las, który jak si? okazuje nie jest obsadzony przez polskie oddzia?y. Polskie oddzia?y w dalszym ci?gu nie wykazuj? ?adnej aktywno?ci.

 

Ruch 3 :

Oddzia?y szwedzkie posuwaj? si? naprzód. Ruch regimentu fi?skiego powoduje, ?e odkrywa on miejsce ustawienia prawoskrzyd?owych jednostek I pu?ku jazdy polskiej oraz ca?y II pu?k jazdy. Polacy zachowuj? si? biernie.

 

Ruch 4:

Po otrzymaniu informacji o umiejscowieniu du?ych si? kawalerii przeciwnika szwedzkie dowództwo podejmuje decyzj? o wzmocnieniu i przed?u?eniu w?asnego prawego skrzyd?a jednostkami jazdy z II i III rzutu. Finowie kontynuuj? rozpoznanie. Polacy pozostaj? w bezruchu.

 

Ruch 5:

Szwedzka kawaleria rozpoczyna przegrupowanie. Jednocze?nie polski hetman wydaje rozkaz do rozpocz?cia zaplanowanych akcji. Jednostki III pu?ku jazdy (lekkiej) schodz? ze wzgórza, jako pierwszy rzut uderzenia (awangarda). Finowie posuwaj? si? wzd?u? rzeki.

 

Ruch 6:

Regiment kirasjerów zajmuje stanowisko na prawym skrzydle II regimentu rajtarii szwedzkiej. Jest nieco cofni?ty w stosunku do jednostki rajtarskiej, a wi?c front kawalerii przyjmuje kszta?t schodka. Regiment arkebuzerów stanowi II rzut wspieraj?c (jak si? oka?e tylko moralnie) kawaleri? w pierwszej linii. Doborowy I regiment rajtarii jedzie w stron? lasu z zamiarem zaj?cia go i os?oni?cia prawego skrzyd?a ca?ej armii. W kierunku tego lasu pod??a tak?e polska lekka kawaleria. Na szczycie wzgórza „,L" pojawia si? pierwszy rzut I pu?ku jazdy, który natychmiast dostaje si? pod ostrza? dzia?ek regimentowych szwedzkiego skwadronu pieszego. Padaj? pierwsi zabici, ale z uwagi na daleki dystans strza?u ogie? jest ma?o skuteczny.

 

Doborowy I regiment rajtarów przygotowuje si? do odparcia ataku III pu?ku jazdy (lekkiej). Na lewo od rajtarów widoczny regiment kirasjerów. Na dalszym planie widoczne nadci?gaj?ce chor?gwie I pu?ku jazdy oraz schodz?cy ze wzgórza II pu?k jazdy.

 

Ruch 7:

Chor?gwie III pu?ku jazdy wchodz? do lasu. I pu?k kontynuuje ruch pod ostrza?em artylerii wroga. Na wzgórze „L" wyje?d?a II pu?k jazdy. Po stronie szwedzkiej Finowie rozpoznaj? las po?o?ony na prawo od wsi. Nie stwierdzaj? w nim obecno?ci przeciwnika, wi?c ustawiaj? si? frontem w kierunku wsi os?aniaj?c lewe skrzyd?o brygady pieszej, na tym ko?czy si? ich aktywny udzia? w walce.

Doborowemu I regimentowi rajtarów nie udaje si? zaj?? ca?ego lasu, bo jest w nim ju? jazda przeciwnika. W zwi?zku z tym rajtarzy zajmuj? pozycj?, na której oko?o 1/2 frontu formacji jest w lesie, a reszta poza nim. Pozosta?a kawaleria szwedzka pozostaje na dotychczas zaj?tych pozycjach. Brygada piechoty ci?gle porusza si? naprzód, ale z uwagi na fakt, ?e skwadrony prowadz? armaty regimentowe jej ruch jest powolny.

 

Ruch 8:

Hetman wydaje niektórym chor?gwiom III pu?ku jazdy rozkaz szar?owania na szwedzkich rajtarów i regiment kirasjerów, ale polscy lekkokonni odmawiaj? szar?y. Do pozycji szwedzkich zbli?a si? I pu?k jazdy, do którego ogie? otwieraj? muszkieterzy skwadronu szwedzkiej piechoty. Zmasowany ogie? (strzelaj? te? regimentówki) zadaje znaczne straty doborowej chor?gwi husarii. Kule armatnie ra?? te? pod??aj?cy za ni? ustawiony w g??bokim szyku skwadron rajtarów. Brygada szwedzkiej piechoty rozpoczyna powolny obrót w prawo ca?ego swojego frontu. II pu?k jazdy polskiej schodzi ze wzgórza, ale brakuje mu miejsca do rozwini?cia.

 

Ruch 9:

Doborowa chor?giew polskiej husarii (klasa A) rusza do szar?y przeciwko II regimentowi rajtarów, a reszta husarii z I pu?ku jazdy uderza na kirasjerów. Jednocze?nie hetman ponownie usi?uje pchn?? lekk? jazd? na rajtarów w lesie, ale ta ponownie odmawia. Szar?e wykonuje jedynie jedna lekka chor?giew, która uderza z boku na regiment kirasjerów (nie jest to jednak atak z flanki). Poniewa? ostrza? z regimentówek i ogie? muszkieterów zadaj? bardzo du?e straty husarii dowódca kawalerii polskiej chc?c zneutralizowa? zagro?enie nakazuje skwadronowi rajtarów zaatakowa? dokuczliw? jednostk? szwedzkiej piechoty.

 

Ruch 10:

Szar?a polskich rajtarów zostaje zatrzymana salw? muszkieterów i armatek regimentowych, a rajtarzy ponosz? ci??kie straty. Szwedzcy kirasjerzy i rajtarzy wytrzymuj? impet szar?y husarii, dochodzi do walki wr?cz, w której ?adna ze stron nie mo?e uzyska? znacz?cej przewagi. Wobec fiaska prób zaatakowania I regimentu rajtarii hetman wydaje chor?gwiom lisowczyków rozkaz obej?cia flanki przeciwnika.

 

Ruch 11:

Nieoczekiwanie dla Polaków do szar?y na ich zdezorganizowan? rajtari? rusza dywizjon pikinierów skwadronu szwedzkiej piechoty. Polacy nie za?amuj? si? na widok pik i id? do kontrszar?y, jednak walk? wr?cz zdecydowanie przegrywaj? - jednostka zostaje rozbita i rzuca si? do ucieczki. Szwedzka kawaleria zaczyna uzyskiwa? przewag? w walce wr?cz i spycha? cze?? husarii. Jednocze?nie kirasjerzy rozbijaj? lekk? chor?giew, która ?mia?a ich zaatakowa?. Polakom nie udaje si? zabra? i w panice opuszcz? pole bitwy.

 

Prowadzony przez dowódc? Brygady Piechoty atak pikinierów ze skwadronu szwedzkiego na polskich rajtarów.

 

Ruch 12 - 15 (uwaga: zosta?y opisane ??cznie, poniewa? niedoskona?o?? zapisków bitewnych autora nie pozwala dok?adnie umiejscowi? wszystkich wydarze? w czasie konkretnego ruchu. Zachowano jednak chronologi? zdarze?):

Na rajtarów w rejonie lasu uderza z boku chor?giew lisowczyków (nie jest to jednak atak z flanki) prowadzona osobi?cie przez hetmana. Wykorzystuj?c przewag? w liczbie walcz?cych figur w nast?pnych ruchach lisowczycy pokonaj? rajtarów i zmusz? ich ostatecznie do ucieczki.

 

Patrz?c od prawej – szar?a chor?gwi lisowczyków na flank? I reg. rajtarów. W centrum regimenty kirasjerski i II rajtarów walcz? z husari? I pu?ku jazdy. Na lewo od jazdy widoczny skwadron szwedzki z Brygady Piechoty walcz?cy z polsk? rajtari?.

 

Chor?gwie husarii I pu?ku jazdy zostaj? ostatecznie rozbite w dwóch kolejnych ruchach i rzucaj? si? do ucieczki. Du?a ilo?? uciekaj?cych jednostek powoduje liczne testy morale, w wyniku których do ucieczki przy??cza si? chor?giew pancerna klasy D z II pu?ku jazdy, a pozosta?e chor?gwie pancerne (za wyj?tkiem przybocznej), mniej liczna z chor?gwi husarskich II pu?ku oraz licz?ca 5 figur chor?giew lekkiej jazdy dostaj? negatywne wyniki testów takie jak odwrót, wycofanie o jeden ruch, zatrzymanie. Sytuacja ta spowoduje chwilowy kryzys moralny w dowództwie polskim, ale nie zmniejszy determinacji obu wodzów. Zanim kirasjerzy i rajtarzy zdo?aj? uporz?dkowa? swoje szyki uderz? na nich ?wie?e jednostki przeciwnika. Uderzenie jednostek kolejnego polskiego pu?ku - w tym husarii - okazuje si? decyduj?ca. Rajtarzy zostaj? zaatakowani przez chor?giew husarii z II pu?ku jazdy, a rajtaria przez przyboczn? chor?giew pancern? od frontu i lekk? chor?giew z III pu?ku, która uderza na flank? przeciwnika (tym razem jest to naprawd? flanka oddzia?u szwedzkiego). Impetyczne natarcie Polaków za?amuje zdezorganizowane pododdzia?y przeciwnika.

 

Odwodowy regiment arkebuzerów.
Patrz?c od prawej – regiment kirasjerów ci?gle walczy z husari?. Rajtarzy z II regimentu porz?dkuj? szyk po zwyci?skiej walce wr?cz, ale ju? wida? kolejn? chor?giew husarii szykuj?c? si? do szar?y na nich. Na lewo od rajtarii widoczny szwedzki skwadron pieszy, którego armaty regimentowe ostrzeliwuj? szyk II pu?ku jazdy.

 

Ruch 16:

Uciekaj?ca kawaleria szwedzka wpada na odwodowy regiment arkebuzerów. Jest to jednostka klasy D, a wi?c przy??cza si? do ucieczki. Szwedzi s? ?cigani przez chor?giew husarii, przyboczn? chor?giew pancern?, chor?giew lekkiej jazdy i dwie chor?gwie lisowczyków.

 

Zako?czenie bitwy:

W tym momencie dowódcy strony szwedzkiej uznali si? za pobitych i walka zosta?a przerwana.

Mo?na zastanowi? si? czy decyzja ta by?a s?uszna i co by?oby dalej, gdyby walk? kontynuowano. W mojej subiektywnej ocenie dowodz?cy armi? szwedzk? podj?li w?a?ciw? decyzj?. Spo?ród jednostek szwedzkiej kawalerii zdolny do akcji pozosta? ju? tylko regiment fi?skich rajtarów, bo pozosta?e jednostki znajdowa?y si? w stanie ucieczki. Pora?ka jazdy stawia?a w niekorzystnym po?o?eniu brygad? piechoty, ale przypuszczam, ?e piechota wycofa?aby si? z pola walki bez wi?kszych problemów. Nale?y bowiem zauwa?y?, ?e tak?e znaczna cz??? jednostek polskiej kawalerii ucieka?a, wzgl?dnie by?a w odwrocie lub te? ?ciga?a uciekaj?c? jazd? przeciwnika. Uporz?dkowanie kawalerii, wydanie jej nowych rozkazów i przerzucenie na pozycje wyj?ciowe dawa?o szwedzkiej piechocie wystarczaj?co du?o czasu na przeprowadzenie uporz?dkowanego odwrotu.

 

Patrz?c od prawej – uciekaj?ce regimenty kawalerii szwedzkiej ?cigane przez chor?gwie polskie. Na lewym skrzydle widoczny II rzut Brygady Pieszej.

 

Straty:

Straty si? szwedzkich:

Zabici:

  • 3 x kirasjer

  • 6 x rajtar

W ostatnim ruchu w stanie ucieczki by?y wszystkie jednostki kawaleryjskie strony szwedzkiej poza regimentem rajtarów fi?skich.

 

Straty si? polskich:

Zabici:

  • 5 x husarz

  • 2 x rajtar

  • 1 x lisowczyk

 

Uciekli z pola walki:

- 4 x lekki kawalerzysta

W ostatnim ruchu w stanie ucieczki by?y nast?puj?ce jednostki: husaria klasy A i rajtarzy z I pu?ku, chor?giew pancerna z II pu?ku. Natomiast chor?giew husarii z II pu?ku, reszta chor?gwi pancernych (poza przyboczn?) oraz mniejsza chor?giew kozaków z III pu?ku mia?y negatywne wyniki takie jak odwrót, wycofanie o jeden ruch, zatrzymanie.

 

Ocena dzia?a? stron:

Szwedzi:

Mimo pora?ki dowództwo szwedzkie nale?y oceni? wysoko. Plan stoczenia bitwy generalnie by? niez?y, chocia? przyj?ty szyk nie zapewnia? moim zdaniem wystarczaj?cej wspó?pracy pomi?dzy poszczególnymi rodzajami broni. Szwedzki g?ównodowodz?cy jakby zapomnia?, ?e armia przeciwnika na pewno ma przewag? w kawalerii, a co za tym idzie jest szybsza, mo?e ?atwo koncentrowa? si?y na wybranym kierunku uderzenia i b?dzie si? stara?a unikn?? walk swojej kawalerii z jego piechot?. Lepszym rozwi?zaniem by?oby chyba rozwa?ane pierwotnie rozwini?cie si? z piechot? w I rzucie i kawaleri? w rzucie II. Przyj?te ostatecznie ustawienie skutkowa?o tym, ?e na szwedzk? jazd? przypad? g?ówny ci??ar prowadzenia walki, a realnego wsparcia udzieli? tylko jeden skwadron pieszy. Pozosta?e ograniczy?y si? do oddania jednego strza?u ze swoich regimentowych armatek. No ale z punktu widzenia neutralnego, który przed bitw? ma wgl?d w scenariusz, ustawienie oddzia?ów i rozkazy ?atwo jest wybiera? optymalne rozwi?zania. Graczom pozostaje odgadywanie si? i zamiarów przeciwnika. Niew?tpliwie dobrym pomys?em by?o u?ycie regimentu fi?skich rajtarów do rozpoznania nadrzecznych lasów. Gdyby przeciwnik ustawi? tam jakie? oddzia?y mog?yby one zagrozi? lewej flance brygady piechoty. Szkoda tylko, ?e po wype?nieniu tego zadania Finowie pozostali bezczynni do ko?ca bitwy.

Po rozpoznaniu ugrupowania przeciwnika g?ównodowodz?cy szwedzki podj?? s?uszn? decyzj? o rozwini?ciu na swoim prawym skrzydle jednostek kawalerii z II i III rzutu oraz o wykonaniu przez skwadrony piechoty obrotu maj?cego skierowa? je do walki frontem wzd?u? drogi. Niew?tpliwie manewr taki spowodowa?by, ?e atakuj?ca prawe skrzyd?o kawaleria przeciwnika znajdowa?aby si? pod flankowym ogniem armat i muszkietów. Niestety szybko?? akcji jazdy polskiej uniemo?liwi?a realizacj? tego zamys?u. Bior?c pod uwag? ca?okszta?t wydarze? nale?y stwierdzi?, ?e szwedzka kawaleria zosta?a pobita w wyniku szar? przewa?aj?cej liczebnie, a cz?sto i jako?ciowo, jazdy polskiej. Ujmuj?c to inaczej mo?na powiedzie?, ?e gracz dowodz?cy szwedzk? jazd? przegra? walk? nie w wyniku pope?nienia jaki? b??dów, lecz w wyniku przewagi przeciwnika, a w kilku przypadkach o sukcesie lub niepowodzeniu decydowa?y wy??cznie rzuty kostk?. Wystawia mu to dobr? ocen?. Co si? tyczy dzia?a? dowódcy brygady piechoty nale?y stwierdzi?, ?e zrobi? wszystko co móg?, aby wesprze? w?asn? kawaleri?. Bardzo skuteczny ogie? armat regimentowych i muszkieterów skwadronu szwedzkiej piechoty nie tylko zadawa? straty i dezorganizowa? jednostki przeciwnika, ale te? zmusza? Polaków do zaanga?owania przeciwko niemu cz??ci si?. Bardzo dobrym pomys?em by?o to, ?e po za?amaniu ogniem szar?y polskich rajtarów rzuci? do ataku na zdezorganizowanego przeciwnika dywizjon pikinierów, co skutkowa?o rozbiciem i ucieczk? polskiej jednostki. Szkoda, ?e zabrak?o mu czasu na wprowadzenie do walki pozosta?ych skwadronów. By? mo?e wynik bitwy by?by inny.

 

Polacy:

Gracze dowodz?cy stron? polsk? przyj?li dobry plan bitwy, który konsekwentnie realizowali i w efekcie odnie?li zwyci?stwo. Dyskutowany przed walk? pomys? powierzenia g?ównego zadania oddzia?om piechoty wspieranym w razie potrzeby przez kawaleri? na szcz??cie dla strony polskiej zosta? odrzucony. Jego przyj?cie skutkowa?oby walk? pomi?dzy jednostkami piechoty, w której znaczn? przewag? ilo?ciow? i jako?ciow? mia?aby strona przeciwna. Zak?adaj?c w?asn? przewag? w kawalerii wybrano wi?c wariant bitwy ofensywnej, w której d??ono do rozbicia kawalerii szwedzkiej zajmuj?cej pozycje naprzeciw skoncentrowanych si? w?asnej jazdy. Dobrym pomys?em by?o te? u?ycie niez?ej jako?ciowo kawalerii lekkiej z III pu?ku jazdy do walki bezpo?redniej, a nie do dzia?a? rozpoznawczych lub os?onowych (jak napisa?em w opisie walki uderzenie skrzyd?owe pododdzia?ów z tego pu?ku mia?o decyduj?ce znaczenie dla wyniku starcia).

Mimo korzystnego z punktu widzenia strony polskiej ustawienia jednostek przeciwnika Polakom nie uda?o si? jednak unikn?? kosztownych ataków frontalnych (zw?aszcza na piechot?) skutkuj?cych stratami i pocz?tkowo odpieranych. Niepowodzenia czo?owych szar? I i III pu?ku jazdy wywo?a?y kryzys w dowództwie polskim, który zosta? szybko przezwyci??ony. Rzucenie na os?abione walk? jednostki kawalerii przeciwnika pododdzia?ów z II pu?ku jazdy, doborowej przybocznej chor?gwi pancernej wraz flankowy atak jazdy lekkiej przynios?o ostateczny sukces. Warto zauwa?y?, ?e o ostatecznym wyniku starcia zadecydowa? fakt, ?e strona polska wyprowadzi?a uderzenie pu?kiem, który atakowa? w II rzucie.

 

Ocena scenariusza:

Niech?tnie krytykuje w?asne dzie?a ale rzetelno?? wymaga aby to zrobi? ;) .

W trakcie rozgrywki wysz?y pewne u?omno?ci scenariusza, które mia?y wp?yw na wynik walki. Po pierwsze uwa?am, ?e cz??ci polskich jednostek da?em zbyt dobre morale i/lub wyszkolenie.

Po drugie ta sama uwaga dotyczy uzbrojenia ochronnego.

Po trzecie - dla odmiany ograniczy?em za bardzo rodzaje uzbrojenia zaczepnego klasyfikowanego jako bro? podstawowa (dotyczy to zarówno Szwedów - patrz kirasjerzy bez efektywnej broni do walki wr?cz, jak i niezaklasyfikowania Polakom toporów (nadziaków) jako broni podstawowej).

Po czwarte jednostki szwedzkiej kawalerii chocia? bardzo du?e liczebnie by?y ma?o elastyczne w dowodzeniu co zapewnia?o je?dzie polskiej przewag?.

Po pi?te - za ca?kowite nieporozumienie uwa?am regiment arkebuzerów - przyzna?em im za s?ab? klas? morale, co wraz jego przestarza?? taktyk? walki czyni?o z niego praktycznie jednostk? nieprzydatn? do walki, mog?c? pe?ni? tylko rol? wsparcia w testach.

Postaram si? wyci?gn?? z tego w?a?ciwe wnioski.

Na koniec dodam tylko - nie traktuj?c tego jako usprawiedliwienia, ?e ?a?uje, i? ograniczona liczba osób graj?cych w system WPW uniemo?liwia autorom scenariuszy poddanie ich pod krytyczny os?d osoby, która nie b?dzie uczestniczy?a w planowanej walce.

 

Uwaga redakcji. Autor scenariusza nazbyt krytycznie oceni? swój scenariusz :) Na przysz?o?? wyszed? jeszcze jeden wniosek - muszkieterowie odkomenderowani musz?/powinni dzia?a? jako jednostka wydzielona, aby nie byli sztywno przywi?zani do jednostek piechoty.

 

Na koniec autor raportu chcia? podzi?kowa? wszystkim organizatorom i uczestnikom rozgrywki za mi?o sp?dzony czas.

 


Komentarze

Pon 20 Wrz, 2010 pr71 napisał:
Panowie jedno pytanie - ca?o?? rozgrywali?cie na "macie" imituj?cej traw? (materia? z naklejon? traw?). Szuka?em tego u wrgamera ale nie znalaz?em mo?e kto? podrzuci? link gdzie to mo?na kupi??

Pi± 23 Lip, 2010 laigle napisał:
Zanim dojdzie do o?ywionej dyskusji pragn? podzi?kowa? s?dziemu, ?e fatygowa? si? z Warszawy do Niepo?omic aby zapewni? nam rozrywk?. Bitw? oceniam jako niezwykle ciekaw?, w ktrej miejsce mia?o co najmniej kilka interesuj?cych epizodw taktycznych.
W uzupe?nieniu scenariusza podaj? si?y stron w systemie punktowym, co pozwoli dodatkowo na?wietli? jakie by?y mo?liwo?ci stron:
Szwedzi - 4800 pkt, w tym 370 punktw dowodzenia co stanowi 7,7% si?y punktowej
Polacy - 4296 pkt, w tym 410 punktw dowodzenia co stanowi 9,5% si?y punktowej
W przypadku Polakw nie uwzgl?dni?em warto?ci posiadanych przez nich umocnie?. Nie wiem bowiem jakiego by?y rodzaju, ani te? nie znam ich rozmiarw.

Pozdrawiam
- D.

Czw 22 Lip, 2010 Marcin G napisał:
W imieniu autora scenariusza zach?cam do dyskusji w komentarzach pod artyku?em :)


Dodaj komentarz