.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Walmojza po raz drugi:.
Wargaming Zone     
Poniedziałek godzina 18:38,
24 lipiec 2017

Walmojza po raz drugi
Data: Nd 01 Lut, 2009
Autor: Dariusz Domagalski
Raport z bitwy litewsko-szwedzkiej rozgrywanej w systemie „Wojna przez wieki”

Wprowadzenie

Starcie odby?o si? dnia 09.11.2008 r. w Niepo?omicach. W grze uczestniczy?o 6 osób. Autorem scenariusza by? Pawe? Zatryb. Rozgrywka toczy?a si? wed?ug przepisów ,,Wojna przez wieki" - Suplement: ,,Od Konstantynopola do Wiednia 1450 - 1700" (pomini?to warto?ci dowodzenia).

Historyczna bitwa pod Walmojz? mia?a miejsce 17 stycznia 1626 roku.

Armia szwedzka dowodzona przez króla Gustawa Adolfa liczy?a 4900 ?o?nierzy, w tym 2100 jazdy i 6 dzia?. Litwini, dowodzeni pod nieobecno?? hetmana wielkiego przez jego syna Jana Stanis?awa Sapieh?, mieli 2000 ?o?nierzy, g?ównie jazdy i 3 dzia?a. Stron? posiadaj?c? inicjatyw? jak i element zaskoczenia byli Szwedzi. O pora?ce Litwinów zdecydowa?o wykorzystanie przez Szwedów ich muszkieterów odkomenderowanych, którzy niepostrze?enie pod os?on? lasu obeszli skrzyd?a litewskie i otwieraj?c ostrza? wywo?ali pop?och w szykach litewskich. Litwini stracili kilkuset zabitych, rannych i wzi?tych do niewoli.

Bitwa pod Walmojz? by?a pierwsz? kl?sk? wojsk Rzeczypospolitej w otwartym polu w starciach ze Szwedami.

Si?y stron

Si?y Szwedów

Rozwini?cie taktyczne na potrzeby rozgrywki:

Genera? g?ównodowodz?cy: 1 figura.

morale kl. B; R (regularny); do?wiadczony; zdyscyplinowany; pancerz: ekstra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*; (39 pkt)

Punkty dowodzenia 80

 

I jednostka - regiment kirasjerów niemieckich: 16 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ekstra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*, szyk - zwarty; mog? szar?owa? szybkim k?usem (34 pkt)

Punkty oddzia?u 544

Punkty dowodzenia 20

 

II jednostka - regiment rajtarii szwedzkiej: 12 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*, szyk - zwarty; mog? szar?owa? szybkim k?usem (29 pkt)

Punkty oddzia?u 348

Punkty dowodzenia 20

 

III jednostka - regiment rajtarii szwedzkiej: 20 figur.

morale kl. D; R (regularni); niedo?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety*, miecz*, szyk - zwarty; mog? szar?owa? szybkim k?usem (24 pkt)

Punkty oddzia?u 480

Punkty dowodzenia 20

 

IV jednostka - regiment rajtarii fi?skiej: 16 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: 1 pistolet, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony (pkt 18)

Punkty oddzia?u 288

Punkty dowodzenia 20

 

V jednostka - regiment rajtarii inflanckiej: 16 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: 1 pistolet, miecz*, szyk - lu?ny lub rozproszony (pkt 18)

Punkty oddzia?u 288

Punkty dowodzenia 20

 

VI jednostka - regiment piechoty niemieckiej

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 10 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika*, miecz; szyk zwarty; (16 pkt)

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 10 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny; (12 pkt)

3 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 10 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny; (12 pkt)

Punkty oddzia?u 400

Punkty dowodzenia 40

 

VII jednostka - skwadron piechoty szwedzkiej

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 8 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika*, miecz; szyk zwarty; (20 pkt)

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: lekki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny; (16 pkt)

3 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 6 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; uzbrojenie: lekki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny; (16 pkt)

Punkty oddzia?u 352

Punkty dowodzenia 40

 

Wyposa?enie dodatkowe: 20 cm koz?ów hiszpa?skich (36 pkt)

 

Ilo?? figur: 130 (w tym 50 pieszych)

W przeliczeniu daje to ok. 1600 jazdy i 1000 piechoty.

 

Suma punktów 3035, w tym punkty dowodzenia 260 (8,6%)

 

Uwagi:

- do r?cznej broni palnej zapas amunicji na 6 tur strzelania.

 

Si?y Litwinów

Rozwini?cie taktyczne na potrzeby rozgrywki:

 

Genera? g?ównodowodz?cy: 1 figura.

morale kl. B; R (regularny); do?wiadczony; niezdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*; (28 pkt)

Punkty dowodzenia 80

 

I jednostka - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: lekka kopia*, bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (37 pkt)

Punkty oddzia?u 185

Punkty dowodzenia 20

 

II jednostka - I pu?k jazdy.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew husarska: 10 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: kopia husarska*, 1 pistolet, miecz*, topór*: szyk zwarty (mog? szar?owa? w galopie) lub szyk lu?ny; (37 pkt)

2 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (26 pkt)

3 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (26 pkt)

4 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (26 pkt)

Punkty oddzia?u 760

Punkty dowodzenia 50

 

III jednostka - II pu?k jazdy

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: lekka kopia*, bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk - lu?ny; (37 pkt)

2 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (26 pkt)

3 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (26 pkt)

4 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. C; R (regularni); niedo?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (23 pkt)

5 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. D; R (regularni); niedo?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (21 pkt)

6 pododdzia? - chor?giew pancerna: 5 figur.

morale kl. D; R (regularni); niedo?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz*, topór*; szyk lu?ny; (21 pkt)

Punkty oddzia?u 770

Punkty dowodzenia 70

 

IV jednostka - pu?k jazdy lekkiej: 30 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: ?uk refleksyjny, miecz*, ma?a tarcza: szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (19 pkt)

Punkty oddzia?u 570

Punkty dowodzenia 20

 

V jednostka - pu?k ludu ognistego

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew dragonów: 12 figur.

morale kl. B; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: lekki muszkiet lontowy, miecz; ko?; szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (26 pkt)

2 pododdzia? - chor?giew piechoty w?gierskiej: 8 figur.

morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz, miecz*; szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (13 pkt)

Punkty oddzia?u 416

Punkty dowodzenia 30

 

VI jednostka - artyleria

Dzia?o lekkie polowe z obs?ug?: model + 3 figury.

morale kl. D; R (regularni); weterani; zdyscyplinowani

Punkty oddzia?u 64

Punkty dowodzenia 20

 

Ilo?? figur: 114 (w tym 23 piesze)

W sumie daje to ok. 1800 jazdy, 400 piechoty i 2 dzia?a

Suma punktów 3083, w tym punkty dowodzenia 290 (9,4%)

 

Uwagi:

- do r?cznej broni palnej zapas amunicji na 6 tur strzelania,

- artyleria ma ograniczenie limitu amunicji do 8 kul,

- wszystkie oddzia?y litewskie mog? u?ywa? tylko ognia pojedynczego.

Zadania strony szwedzkiej:

  1. Szwedzi rozstawiaj? si? na polu walki 100 cm od linii przeciwnika.

  2. Celem strony szwedzkiej jest pobicie si? przeciwnika.

Zadania strony litewskiej:

  1. Litwini rozstawiaj? si? na polu walki pomi?dzy lasami.

  2. Celem strony litewskiej jest utrzymanie zajmowanych pozycji i odrzucenie natarcia przeciwnika na pozycje wyj?ciowe.

Plan stoczenia bitwy przez stron? szwedzk?:

Szwedzi mieli zamiar rozstrzygn?? bitw? w centrum, gdzie rozmie?cili piechot? i jazd?. Na skrzyd?ach zamierzali prowadzi? dzia?ania wi???ce, natomiast w centrum, gdzie przewidywano g?ówne uderzenie litewskiej husarii, mia?o doj?? do wykrwawienia husarii ogniem artylerii i muszkietów i ewentualnego uderzenia rajtarii. Bitwa mia?a mie? charakter obronny, z ewentualnym uderzeniem przeprowadzonym po wykrwawieniu si? przeciwnika. Kluczowym elementem by?o unikanie samodzielnego dzia?ania rajtarii, bez wsparcia szwedzkiej piechoty.

Plan stoczenia bitwy przez stron? litewsk?:

Litwini zamierzali stoczy? bitw? obronno-zaczepn?. Zgodnie z planem zamierzali urz?dzi? zasadzk? w lesie na swoim lewym skrzydle. Litwini ukryli w lesie ca?? swoja piechot? (przed rozpocz?ciem bitwy g?ównodowodz?cy strony litewskiej zadeklarowa?, i? dragonia we?mie udzia? w bitwie bez koni, co pozwoli?o wystawi? jako piechot? wszystkie 12 figur, bez konieczno?ci delegowania ¼ sk?adu osobowego jako koniowodnych). Jazda lewego skrzyd?a (pu?k lekki) otrzyma? zadanie harcowania, tj. niepokojenia przeciwnika w celu sprowokowania ataku i wci?gni?cia Szwedów w zasadzk? w lesie. Prawe skrzyd?o otrzyma?o zadanie asekuracji centrum (zabezpieczenia jednostek centrum przed atakiem z flanki). W ramach wydanych rozkazów prawe skrzyd?o litewskie mia?o rozkaz natarcia jednocze?nie z uderzeniem centrum. Centrum litewskie z?o?one z pu?ku jazdy (chor?giew husarii i trzy chor?gwie pancerne) mia?o za zadanie wykona? decyduj?ce uderzenie na przeciwnika wykrwawionego harcami, walk? o las oraz zdezorganizowanego poruszaniem si? w niesprzyjaj?cym terenie (las). Na samym pocz?tku bitwy, z uwagi na fakt wyposa?enia piechoty szwedzkiej w koz?y hiszpa?skie g?ównodowodz?cy strony litewskiej zdecydowa?, ?e rozstrzygaj?ce uderzenie zostanie wyprowadzone przeciwko je?dzie szwedzkiej.

Przebieg bitwy:

Wyj?ciowy szyk litewski. W oddali widoczna harcuj?ca jazda lekka. Za husari? oraz chor?gwiami pancernymi na prawym skrzydle znajduj? si? jeszcze cztery chor?gwie pancerne, które s? niewidoczne dla przeciwnika. Zas?aniaj? je bowiem oddzia?y pierwszej linii. Ruchy niewidocznych jednostek zaznaczane s? przez graczy na mapie i deklarowane s?dziemu, który czuwa nad tym by pojawi?y si? materialnie na polu walki gdy zostan? wykryte przez przeciwnika.

Bitw? rozpocz?? ostrza? litewskiej artylerii (2 armatki) skierowany na regiment rajtarów. Ostrza? niedo?wiadczonej jak si? okaza?o jednostki by? przyczyn? przeprowadzenia testu morale. W którego wyniku jednostka otrzyma?a wynik „przymusowe posuwanie si? naprzód". Wykonanie przymusowego ruchu do przodu spowodowa?o skrócenie dystansu do strzelaj?cej artylerii i zwi?kszy?o straty. W dodatku chwilowo zdezorganizowany zosta? równy do tej pory szyk szwedzki. Trwaj?cy 8 tur ostrza? spowodowa? strat? przez regiment dwóch figur (10% stanu osobowego). Po wyczerpaniu limitu amunicji artyleria wycofa?a si? na ty?y w?asnej armii.

Wyj?ciowy szyk szwedzki. Szwedzi zastosowali szyk linearny zapewniaj?cy je?dzie wsparcie ogniowe piechoty.

Szwedzi posuwali si? do przodu w przyj?tym szyku. Tempo ich ataku by?o anemiczne z uwagi na fakt, ?e ca?a armia posuwa?a si? w tempie piechoty przenosz?cej ze sob? koz?y hiszpa?skie.

Skwadron rajtarów gwardii szwedzkiej.

Po stronie litewskiej jako pierwszy kontakt bojowy ze Szwedami nawi?za? pu?k lekki tworz?cy lewe skrzyd?o armii. Jego obecno?? i prowadzony z ?uków ostrza? by? na tyle dokuczliwy, ?e sk?oni? jazd? szwedzk? prawego skrzyd?a (Finowie) do bardziej zdecydowanych poczyna?. W odpowiedzi na deklaracj? szar?y ze strony regimentu rajtarów fi?skich litewska jazda lekka zadeklarowa?a unik, który zosta? wykonany. Rajtarzy po wykonaniu ruchu szar?y postanowili przerwa? atak i powrócili na pozycje wyj?ciowe. Sytuacja ta powtórzy?a si? na dalszym etapie bitwy.

Na lewym skrzydle litewskim jazda tatarska wykonuje unik przed szar?uj?cymi Finami, którzy jednak nie daj? si? wci?gn?? w zasadzk? piechoty w lesie.

Pomimo, i? pu?k lekki dwukrotnie nawodzi? Finów na zasadzk? w lesie, ci ostatni nie dali si? zaskoczy? skrz?tnie unikaj?c wej?cia pomi?dzy drzewa. Dwukrotne szar?e jazdy szwedzkiej z prawego skrzyd?a nie pozosta?y jednak bez znaczenia dla dalszego przebiegu bitwy na tym skrzydle. Tatarzy uzbrojeni w ?uki wykonuj?c manewry uniku kilkakrotnie ostrzelali jazd? szwedzk? zadaj?c jej straty, które zmniejszy?y jej odporno??.

Litwini rozpoczynaj? podej?cie na pozycje wyj?ciowe do decyduj?cego natarcia.

Bezskuteczne wprawdzie szar?e Finów, którzy nie dali si? wci?gn?? w pu?apk? w lesie i jednocze?nie nie byli w stanie nawi?za? kontaktu bezpo?redniego z litewsk? jazd? lekk?, nie pozosta?y ca?kiem bez wp?ywu na poczynania strony litewskiej. G?ównodowodz?cy strony litewskiej dostrzeg? prawdopodobie?stwo zepchni?cia swojego lewego skrzyd?a i zagro?enia centrum (jazda szwedzka mog?a porusza? si? przesmykiem pomi?dzy lasem na lewym skrzydle litewskim a g?stym lasem ograniczaj?cym de facto pole walki). Chc?c zminimalizowa? to ryzyko postanowi? wzmocni? lewe skrzyd?o swoj? chor?gwi? przyboczn? (jazda pancerna z broni? drzewcow?). Oddzia? ten otrzyma? rozkaz zabezpieczenia lewego skrzyd?a z mo?liwo?ci? podj?cia dzia?a? ofensywnych w sprzyjaj?cych okoliczno?ciach (np. mo?liwo?? ataku z flanki lub na zdezorganizowanego przeciwnika). Mia?o to miejsce w 10 turze rozgrywki.

Szwedzi szykuj? swoj? lini? obronn?.

Brak zdecydowanych dzia?a? ofensywnych po stronie szwedzkiej sk?oni? g?ównodowodz?cego Litwinów do zmiany pierwotnego planu przebiegu bitwy i przej?cia inicjatywy na polu walki.

Jazda tatarska ponownie wykonuje manewr uniku przed szar?uj?cymi Finami, co powoduje dezorganizacj? tych ostatnich.

W 14 turze pu?k jazdy litewskiej zajmuj?cy centrum szyku otrzyma? rozkaz zdecydowanego ataku na Szwedów. Natomiast pu?k prawego skrzyd?a otrzyma? rozkaz zabezpieczenia ataku centrum oraz demonstrowania, który pozwala? mu na wykonanie ruchów zaczepnych w przypadku zaistnienia sprzyjaj?cych okoliczno?ci.

Litwini na chwil? przed rozpocz?ciem decyduj?cego ataku.

Ruch Litwinów w kierunku przeciwnika spowodowa? zatrzymanie Szwedów, którzy postanowili przyj?? natarcie wykorzystuj?c wsparcie ogniowe piechoty zas?oni?tej koz?ami hiszpa?skimi.

Pole bitwy na chwil? przed decyduj?cym starciem widziane od strony pozycji szwedzkich.

Litwini zamierzali wyprowadzi? decyduj?ce natarcie husarii na regiment kirasjerów w centrum szyku szwedzkiego. Chor?gwie pancerne mia?y os?ania? husari? deklaruj?c pozorowane szar?e na piechot? szwedzk?. Przebieg ataku litewskiego wymkn?? si? jednak spod kontroli. Otó? po wej?ciu we w?asny zasi?g szar?y od oddzia?ów przeciwnika Litwini przeszli przymusowe testy morale. Testowa?y czo?owe chor?gwie centrum (husarska i dwie pancerne) oraz trzy czo?owe chor?gwie pancerne prawego skrzyd?a. Wszystkie testuj?ce oddzia?y uzyska?y wynik „przymusowe posuwanie si? naprzód", cho? husarii do wyniku „atak fanatyczny" zabrak?o tylko jednego punktu. W wyniku przeprowadzonych testów ca?a linia jazdy litewskiej zadeklarowa?a szar?e na najbli?sze jednostki szwedzkie. Szar?? zadeklarowa?a tak?e chor?giew pancerna os?aniaj?ca lewe skrzyd?o Litwinów. Wykona?a ona uderzenie na jazd? szwedzk? przez operuj?c? w szyku rozproszonym jazd? tatarsk?.

Na pierwszym planie litewska jazda lekka „rozmi?kczaj?ca” Finów ostrza?em z ?uków.

Wszystkie wymienione wy?ej szar?e zosta?y rozegrane w 17 turze rozgrywki. Atak Litwinów zosta? poprzedzony ostrza?em jazdy przez muszkieterów szwedzkich. Ostrza? prowadzony by? kontrmarszem co utrudnia?o zadawanie strat poruszaj?cej si? je?dzie, niemniej jednak spowodowa? znaczne straty (chor?giew pancerna os?aniaj?ca prawe skrzyd?o husarii straci?a 1 figur? - 20% stanu osobowego). Na szcz??cie dla strony litewskiej szwanku nie odnios?a husaria, na której barkach spoczywa?o wykonanie uderzenia prze?amuj?cego.

Widok na pole walki w chwili rozpocz?cia szar? przez jazd? litewsk?.

Opisuj?c szar?e Litwinów od lewego do prawego skrzyd?a wygl?da?y one nast?puj?co.

Widok na pole walki w chwili rozpocz?cia szar? przez jazd? litewsk?.

Szar?a litewskiej pancernej chor?gwi przybocznej na skwadron jazdy fi?skiej. Finowie os?abieni ju? wcze?niej ostrza?em jazdy tatarskiej, nie wytrzymali ataku, odmówili kontrszar?y i za?amali si? na widok uderzaj?cych na bia?? bro? Litwinów.

Na pierwszym planie Finowie uciekaj?cy przed jazd? pancern?, dalej piechota zatrzymuj?ca ogniem szar?uj?cych Litwinów i husaria ?cieraj?ca si? z kirasjerami.

Szar?a chor?gwi pancernej os?aniaj?cej lewe skrzyd?o husarii wyprowadzona na dywizjon muszkieterów os?oni?ty koz?ami hiszpa?skimi zosta?a zatrzymana ogniem z muszkietów, cho? do udanej szar?y pancernym zabrak?o niewiele szcz??cia (zaledwie 1 punkt, wynik testu szar?y wyniós? -7). Wyja?nienia wymaga w tym miejscu, i? pancerni z wyniku testu morale zmuszeni byli zadeklarowa? szar?? na najbli?sz? jednostk? przeciwnika, a tak? by?a akurat os?oni?ta koz?ami piechota.

Widok generalny na pole walki w momencie rozegrania wi?kszo?ci zadeklarowanych przez Litwinów szar?.

Szar?a husarii na kirasjerów doprowadzi?a do starcia z kontrszar?uj?cymi Szwedami. Starcie to wywar?o decyduj?cy wp?yw na przebieg bitwy, dlatego te? zostanie opisane szerzej w dalszej cz??ci artyku?u.

Starcie na prawym skrzydle litewskim. Na pierwszym planie uciekaj?ca jazda fi?ska z goni?cymi ich pancernymi na karku. Z ty?u chor?gwie drugiego rzutu, niewidoczne dla przeciwnika na pocz?tku bitwy.

Chor?giew pancerna os?aniaj?ca prawe skrzyd?o husarii zadeklarowa?a szar?? na dywizjon muszkieterów os?oni?ty koz?ami hiszpa?skimi. Jednocze?nie jednak stoj?cy w centrum (obok kirasjerów) regiment rajtarów szwedzkich zadeklarowa? szar?? na pancernych. Skomplikowana taktycznie sytuacja zako?czy?a si? starciem pomi?dzy pancernymi i rajtarami. Zdziesi?tkowana i zdezorganizowana ostrza?em muszkieterów chor?giew pancerna podj??a walk? ale uleg?a za?amaniu po pierwszej rundzie walki.

Widok z lotu ptaka na jazd? walcz?c? w centrum szyku.

Lewa skrajna chor?giew pancerna pu?ku prawego skrzyd?a uderzy?a na pikinierów (jednostka stoj?ca najbli?ej). Atakuj?ca chor?giew zahaczy?a o os?aniaj?ce muszkieterów zajmuj?cych pozycj? obok pikinierów, a w trakcie szar?y wymiesza?a si? w dodatku z s?siedni? chor?gwi?, co spowodowa?o jej dezorganizacj?. Uderzenie na pikinierów okaza?o si? niezwykle anemiczne, a samo starcie zako?czy?o si? masakr? jazdy, która po stracie figury rzuci?a si? do ucieczki.

Kulminacyjny moment bitwy, husaria spycha kirasjerów, którzy za chwil? rzuc? si? do ucieczki dezorganizuj?c drugi rzut w?asnej kawalerii (skwadron rajtarów gwardii).

Centralna i prawoskrzyd?owa chor?giew pu?ku prawego skrzyd?a uderzy?y na os?aniaj?cy lewe skrzyd?o Szwedów regiment jazdy inflanckiej. Inflantczycy odmówili kontrszar?y i za?amali si? w obliczu uderzenia Litwinów na bia?? bro?. Nie pomóg? im nawet fakt, ?e szar?uj?ce chor?gwie jazdy litewskiej wymiesza?y si? ze sob? w trakcie natarcia co spowodowa?o ich dezorganizacj?.

To samo starcie z innej perspektywy.

Wracaj?c do starcia husarii z kirasjerami. Po pierwszej rundzie walki kirasjerzy zostali zepchni?ci kontynuuj?c jednak walk?. Zepchni?cie kirasjerów okaza?o si? brzemienne w skutki. Kirasjerzy wymieszali si? bowiem ze wspieraj?cymi ich z ty?u rajtarami. Dodatkowa dezorganizacja nie pozwoli?a kirasjerom stawi? skutecznego oporu i po drugiej rundzie walki ulegli oni za?amaniu rzucaj?c si? do ucieczki. Powsta?? sytuacje taktyczn? wykorzysta?a husaria deklaruj?c szar?? na zdezorganizowanych rajtarów, rozstrzygaj?c ostatecznie starcie w centrum szyku. Kl?ski Szwedów na tym odcinku dope?ni?o rozbicie regimentu rajtarów, który wykona? kontratak na jedn? z chor?gwi pancernych. Po jej rozbiciu zosta? bowiem zaatakowany z flanki przez pancernych posuwaj?cych si? w ?lad za husari?. Rajtarzy nie podj?li walki rzucaj?c si? do ucieczki.

Ko?cowa faza bitwy. Regiment rajtarów za?amuje si? zaatakowany z flanki przez chor?giew pancern? z drugiego rzutu.

W tym samym czasie na lewym skrzydle litewskim chor?giew pancerna goni?a uciekaj?cych Finów, a pu?k jazdy lekkiej rozpocz?? manewr oskrzydlaj?cy w stosunku do piechoty szwedzkiej.

Na prawym skrzydle jazda pancerna z pu?ku prawego skrzyd?a cz??ciowo goni?a uciekaj?cych Inflantczyków (2 chor?gwie), a cz??ciowo w wyniku przymusowych testów wykona?a odwrót na pozycje wyj?ciowe, oczekuj?c na nowe rozkazy (2 chor?gwie). Natomiast 2 chor?gwie zdziesi?tkowane ostrza?em i walk? z piechot? szwedzk?, uciek?y z pola bitwy.

Na tym etapie bitwy Litwini skierowali do walki swoj? piechot?. Opu?ci?a ona pozycje w lesie zmierzaj?c do nawi?zania kontaktu bojowego z piechot? szwedzk?.

W tym momencie na polu walki po stronie szwedzkiej pozosta?a jedynie piechota zas?oni?ta koz?ami hiszpa?skimi. Jej los by? przes?dzony, co wynika? z faktu, ?e wyczerpa?a obowi?zuj?cy w rozgrywce limit amunicji.

W opisanej wy?ej sytuacji taktycznej rozgrywka zosta?a przerwana. Bitwa by?a praktycznie rozstrzygni?ta, a Szwedzi pozbawieni jakichkolwiek szans na sukces. W?tpliwe by?o tak?e by piechocie szwedzkiej uda?o si? opu?ci? pole bitwy unikaj?c rozbicia przez Litwinów.

Podsumowanie

Moim zdaniem przebieg starcia by? zgodny z realiami historycznymi. Rozstrzygni?cie przynios?o rozbicie jazdy szwedzkiej, co pozostawi?o piechot? w sytuacji bez wyj?cia. Uwa?am, i? zwyci?stwo Litwinów zasadniczo u?atwi? brak artylerii po stronie szwedzkiej.

Natomiast je?li chodzi o podsumowanie si? stron w systemie punktowym to zwracam uwag?, i? by?y one bardzo wyrównane (3083 do 3035 na korzy?? Litwinów!). Litwini mieli tak?e przewag? w punktach dowodzenia (290 do 260), co prze?o?y?o si? na przewag? taktyczn? po ich stronie. W praktyce polega?o to na wi?kszej liczbie jednostek wsparcia, które generowa?a strona litewska. Np. ka?da z chor?gwi pu?ku prawego skrzyd?a mia?a stale 4 jednostki wspieraj?ce liczone w testach reakcji, a stoj?ca naprzeciwko jazda inflancka mog?a liczy? jedynie na wsparcie s?siedniego regimentu piechoty. To w?a?nie t?umaczy tak ?atwe za?amanie Inflantczyków.

Poniewa? uczestniczy?em aktywnie w rozgrywce uzna?em, ?e uchyl? si? od oceny przebiegu starcia i poczyna? dowódców, licz?c jednocze?nie na wyr?czenie mnie przez pozosta?ych uczestników jak i czytelników WZ.

 


Komentarze

Sob 21 Lut, 2009 pawel11 napisał:
Ale? ,,nie naciska". Grzecznie sugerowa?em taki dodatek. ;) I bardzo udany wyszed?:)

Sob 21 Lut, 2009 laigle napisał:
Je?eli Pawe? tak naciska na ocen? bitwy to prosz?.
1. Po pierwsze uk?adaj?c plan litewski za?o?yli?my, ?e jeste?my stron? s?absz? i Szwedzi maj? zadania ofensywne. Jak si? okaza?o tak nie by?o. Szcz??liwie zmienili?my plan w trakcie bitwy co pozwoli?o na odniesienie szybkiego sukcesu.
2. Co do poczyna? strony szwedzkiej to zastanawiam si? po co opuszcza?a swoj? pozycj? wyj?ciow? (m.in. na wzgrzu) je?li nie zamierza?a atakowa?. Zb?dne by?y te? harce szwedzkiej jazdy lekkiej. Front szwedzki by? zbyt szeroki, co utrudni?o efektywne wykorzystanie wsparcia ogniowego piechoty i os?abi?o odporno?? ca?ej armii z powodu zbyt s?abego nasycenia jednostkami wspieraj?cymi.
3. O sukcesie Litwinw przes?dzi?a udana szar?a w centrum szyku. Moim zdaniem najwa?niejszym powodem, dla ktrego tak si? sta?o by? fakt, ?e walczy?a z pojedynczym regimentem kirasjerw i uzyska?a przewag? w liczbie walcz?cych figur (10:8). Wsparcie rajtarw gwardii przysz?o za p?no i bardziej zaszkodzi?o ni? pomog?o, a regiment rajtarw z pierwszej linii zamiast husari? zaatakowa? pancernych, ktrzy i tak nie mieli szans na rozbicie piechoty zas?oni?tej koz?ami.
4. Strat nie poda?em bo zgubi?em cz??? notatek z bitwy. Straty nie by?y zbyt du?e (po kilka figur na stron?). Niemal ca?e straty s? w zasadzie widoczne na zdj?ciach.
5. Udzia? dodatkowych jednostek w bitwie (tych uj?tych w pierwotnym scenariuszu) niew?tpliwie wp?yn??by na urozmaicenie rozgrywki lecz zasadniczo stosunku si? by nie zmieni?. Samo starcie przebieg?o tak dynamicznie, ?e ogie? salwowy raczej nie wp?yn??by na wynik rozgrywki. Scenariusz okaza? si? symetryczny. Uwa?am, ?e ka?da ze stron mia?a szanse na zwyci?stwo.
6. Do autora scenariusza mam w zasadzie jedn? uwag?. Teren by? ma?o urozmaicony. Ma?a liczba elementw utrudniaj?cych poruszanie si? (np. b?oto, zaorane pole, jaki? ma?y w?wz). To umo?liwia?o spokojne skonstruowanie natarcia jazdy i faworyzowa?o raczej Litwinw.
7. Co do kwestii stosunku si? to warto zauwa?y?, ?e Szwedzi mieli przewag? liczebn? ok. 2600 ludzi do 2200. Niektre ich jednostki by?y jednak mniej warto?ciowe. Nie wiemy jakiej jako?ci by?y wojska w oryginalnej (historycznej) bitwie. By? mo?e si?y by?y zbilansowane „punktowo” bo wojska szwedzkie by?y gorszej jako?ci? A mo?e tak nie by?o i Litwini faktycznie nie mieli wielkich szans? Tego nie wiemy, cho? stawia?bym raczej na t? drug? ewentualno??. Poza tym Szwedzi mieli wybitnego dowdc? i zaskoczyli Litwinw nowymi rozwi?zaniami taktycznymi. Przez niemal ca?e ?wier? wieku Litwini i Polacy ust?powali liczebnie wojskom szwedzkim, ale warto pami?ta? o tym, ?e liczba Szwedw raczej nie przek?ada?a si? na ich jako??. To w?a?nie by?o jednym ze ?rde? naszych sukcesw w starciach z nimi.

Pozdrawiam
- D.

Czw 19 Lut, 2009 pawel11 napisał:
Jako autor scenariusza chcia?bym wyja?ni? dwie kwestie:
1. Pierwotna lista jednostek, ktre by?y deklarowane jako mo?liwe do u?ycia w walce by?a d?u?sza. Potem na skutek czynnikw losowych uleg?a ograniczeniu. Nast?pstwem tego faktu by?a konieczno?? dokonania zmian w ju? gotowym scenariuszu. Wypad?a z niego m.in. szwedzka artyleria regimentowa, dodatkowy regiment piechoty zaci??nej (Niemcy na ?o?dzie szwedzkim), a po stronie litewskiej chor?giew husarii i chor?giew piechoty polskiej. To nieco zmieni?o stosunek si? i scenariusz zrobi? si? zbilansowany.
2. B??dem moim by?o ,,zapomnienie" dania piechocie szwedzkiej mo?liwo?ci strzelania ogniem salwowym. Nast?pnym razem b?d? pami?ta?.
Czy powy?sze zmiany mia?y decyduj?cy wp?yw na wynik walki - nie wiem. Zgadzam si? z opini?, ?e w zdecydowanej wi?kszo?ci gier decyduj?cy jest czynnik ludzki, a nie materialny. Uwa?am, ?e ,,Walmozja" wypad?a bardzo interesuj?co, a AAR jest bardzo dobry. Z jednym zastrze?eniem: autor zapomnia? poda? strat ca?kowitych obu stron. Nie wiem czy te stracone figury, ktre zosta?y wymienione w tek?cie to ju? wszystkie straty czy nie. C? szkodzi dopisywa? w AAR rozdzia? ,,straty". Uwa?am te?, ?e fakt i? autor bra? udzia? w bitwie nie wp?yn?? nigdy na rzetelno?? relacji, a wi?c i w tym AAR mo?na by?o napisa? ,,ocen? dzia?a? stron" bez obawy.

Śr 18 Lut, 2009 Marcin G napisał:
Trudno wyrokowa? jaki by?by wynik starcia, bo to zale?y od wielu czynnikw. Wa?nymi czynnikami s? wreszcie sami gracze. Najbardziej widoczne jest to w przypadku, kiedy mamy do czynienia z graczami zupe?nie "zielonymi". Z praktyki wiem, ?e "czynnik ludzki" mo?e by? znacznie wa?niejszy ni? du?a dysproporcja si?.

Wt 17 Lut, 2009 ex_jimmor napisał:
Troch? mnie niepokoi jaki by?by rezultat starcia gdyby w scenariuszu wyst?pi?y oryginalne proporcje si?. Strona litewska przy rwnych proporcjach si? wygra?a w?a?ciwie dzi?ki szcz??liwemu zbiegowi okoliczno?ci. Gdyby Szwedzi dysponowali oryginaln? przewag? Litwini nie mieliby chyba ?adnych szans?

Pon 16 Lut, 2009 Marcin G napisał:
Zasadniczo system punktowy u?atwia "zbilansowanie" scenariusza, chocia? nie trzymamy si? go niewolniczo. Akurat w tym przypadku faktycznie si?y by?y wg punktw jednakowe. Grali?my ju? jednak scenariusze asymetryczne.

Czw 05 Lut, 2009 ex_jimmor napisał:
Witam,
?wietny raport bitewny. Jak rozumiem wyrwnanie si? walcz?cych wynika?o z wymaga? systemu - tzn rwne punkty obu stron?


Dodaj komentarz