.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Koknese 1601 - czyli co by by?o gdyby...:.
Wargaming Zone     
Czwartek godzina 07:14,
14 grudzień 2017

Koknese 1601 - czyli co by by?o gdyby...
Data: Śr 10 Wrz, 2008
Autor: Pawe? Zatryb
Raport z bitwy litewsko-szwedzkiej

Wprowadzenie

Starcie odby?o si? dnia 19.07.2008 r. w Niepo?omicach. W grze uczestniczy?y 4 osoby: 3 graczy z grupy ma?opolskiej i go?? z Warszawy. Autorem scenariusza (i jednym z litewskich dowódców) by? Dariusz Domagalski. Tradycyjnie ju? dla Ma?opolskiej Grupy Wargamingowej rozgrywka toczy?a si? wed?ug przepisów ,,Wojna przez wieki" - Suplement: ,,Od Konstantynopola do Wiednia 1450 - 1700" (pomini?to warto?ci dowodzenia).
Historyczna bitwa pod Koknese (inna nazwa: Kokenhauzen), na której lu?no oparto scenariusz, zosta?a stoczona 22.06.1601 r. pomi?dzy armi? hetmana wielkiego litewskiego ,,Pioruna" Radziwi??a (2100 jazy, 400 piechoty, dzia? 9), a id?cymi na odsiecz obleganemu przez Litwinów miastu oddzia?ami gen. Gyllenhjelma (4000 jazdy, 900 piechoty, ok. 17 dzia?). O zwyci?stwie Litwinów zadecydowa?y przewaga jako?ciowa kawalerii litewskiej oraz b??dy szwedzkiego dowództwa. Na polu bitwy mia?o pa?? oko?o 2000 szwedzkich ?o?nierzy i tylko 100 Litwinów. Bezpo?rednim nast?pstwem kl?ski Gyllenhjelma by?a kapitulacja szwedzkiej za?ogi Koknese.

Si?y litewskie:

Genera? g?ównodowodz?cy: 1 figura.
morale kl.B; R (regularny); do?wiadczony; niezdyscyplinowany; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz, topór; (koszt: 28 pkt + punkty dowodzenia - 80).

I jednostka - chor?giew pancerna: 5 figur.
morale kl. B; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: bandolet, 2 pistolety, miecz, topór; szyk - lu?ny; (koszt: 150 pkt + pd - 20).

II jednostka - pu?k jazdy.

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew husarska: 8 figur.
morale kl. B; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: kopia husarska, 1 pistolet, miecz, topór: szyk zwarty (mog? szar?owa? w galopie) lub szyk lu?ny; (koszt: 272 pkt + pd - 20).

2 pododdzia? - chor?giew husarska: 8 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: kopia husarska, 1 pistolet, miecz, topór: szyk lu?ny; (koszt: 186 pkt + pd - 10).

3 pododdzia? - chor?giew husarska: 8 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kolczuga); uzbrojenie: kopia husarska, 1 pistolet, miecz, topór: szyk lu?ny; (koszt: 186 pkt + pd - 10).

III jednostka - pu?k lekkiej jazdy: 20 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki; uzbrojenie: ?uk refleksyjny, miecz, ma?a tarcza: szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (koszt: 420 pkt + pd - 20).

IV jednostka - pu?k piechoty

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - chor?giew piechoty w?gierskiej: 10 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz, miecz; szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (koszt: 130 pkt + pd - 20).

2 pododdzia? - chor?giew piechoty w?gierskiej: 8 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz, miecz; szyk lu?ny lub szyk rozproszony; (koszt: 80 pkt + pd - 10).

Ilo?? figur: 68 (w tym 18 pieszych)
Suma punktów: 1504 + pd - 190.

Uwagi:
- do r?cznej broni palnej zapas amunicji na 6 tur strzelania.
- wszystkie oddzia?y litewskie mog? u?ywa? tylko ognia pojedynczego.

Si?y szwedzkie:

Genera? g?ównodowodz?cy: 1 figura.
morale kl.B; R (regularny); do?wiadczony; zdyscyplinowany; pancerz: ekstra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz, (koszt: 39 pkt + punkty dowodzenia - 80).

I jednostka - przyboczna kompania kirasjerów: 7 figur.
morale kl. B; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ekstra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz, szyk - zwarty; mog? szar?owa? szybkim k?usem (koszt: 252 pkt + pd - 20).

II jednostka - regiment rajtarii szwedzkiej: 16 figur.
morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz, szyk - zwarty; (koszt: 352 pkt + pd - 20).

III jednostka - kompania kirasjerów: 5 figur.
morale kl. D; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ekstra ci??ki (zbroja); uzbrojenie: 2 pistolety, miecz, szyk - zwarty; (koszt: 125 pkt + pd - 20).

IV jednostka - regiment rajtarii fi?skiej: 16 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; niezdyscyplinowani; pancerz: lekki (kolet); uzbrojenie: 1 pistolet, miecz, szyk - lu?ny lub rozproszony; (koszt: 304 pkt + pd - 20).

V jednostka - regiment piechoty

1 pododdzia? (grupa g?ówna) - dywizjon pikinierów: 18 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; pancerz: ci??ki (kirys); uzbrojenie: pika, miecz; szyk zwarty; (koszt: 288 pkt + pd - 20).

2 pododdzia? - dywizjon muszkieterów: 10 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: ci??ki muszkiet lontowy, miecz; szyk lu?ny; (koszt: 120 pkt + pd - 10).

3 pododdzia? - dywizjon arkebuzerów: 8 figur.
morale kl. C; R (regularni); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; uzbrojenie: arkebuz, miecz; szyk lu?ny; (koszt: 88 pkt + pd - 10).

VI jednostka - artyleria: dzia?o lekkie polowe z obs?ug?: model + 3 figury.
morale kl. D; M (milicja); do?wiadczeni; zdyscyplinowani; 1 zestaw ?a?cuchów do spinania dzia? (koszt: 75 pkt + pd - 20).

Akcesoria:
Koz?y hiszpa?skie (5 pkt/ 6 cm) - 40 cm (koszt: 33,5 pkt)

Ilo?? figur: 84 (w tym 39 pieszych)
Suma punktów: 1676,5 + pd - 220.

Uwagi:
- do r?cznej broni palnej zapas amunicji na 6 tur strzelania.
- artyleria dysponuje 10 kulami.

Teren bitwy. Po prawej mury Kokenhausen i zwarte szyki oddzia?ów szwedzkich.


Wzgórze - ?agodne. Lasy - rzadkie, poza du?ym lasem na wschodzie. Strumie? - liczony jak cz??? rzeki mo?liwa do sforsowania. Teren b?otnisty przy strumieniu - zaznaczony kolorem br?zowym. Zachodni? kraw?d? pola walki stanowi rzeka niemo?liwa do sforsowania. Mury Koknese wyznacza?y umownie koniec makiety.

Zadania:
Strony mia?y nast?puj?ce zadania:
Litwini - pobi? si?y przeciwnika.
Szwedzi - zaj?? i utrzyma? pozycj? na wzgórzu na po?udniowym brzegu strumienia, które dominuje nad szlakiem do miasta.

Pozycje stron:
Szwedzi:
Gracze szwedzcy mogli rozmieszcza? swoje jednostki w odleg?o?ci 30 cm od pó?nocnego kra?ca pola walki. Patrz?c od zachodu tj od strony rzeki pozycj? zajmowa?y nast?puj?ce pododdzia?y:
regiment rajtarii fi?skiej - w szyku lu?nym
dywizjon pikinierów - w szyku zwartym
dywizjon muszkieterów - w szyku lu?nym
lekkie dzia?o polowe z obs?ug?
dywizjon arkebuzerów - w szyku lu?nym
kompania kirasjerów - w szyku zwartym
II rzut - ustawiony 10 cm za rajtari? fi?sk?:
przyboczna kompania kirasjerów - w szyku zwartym
III rzut - ustawiony 8 cm za w/wym. pododdzia?em
regiment rajtarii szwedzkiej - w szyku zwartym

G?ównodowodz?cy zaj?? pozycj? pomi?dzy regimentem fi?skim a pikinierami.
Opisane ustawienie szwedzkich oddzia?ów powodowa?o, ?e szyk rozci?ga? si? na szeroko?ci 2/3 pola walki. W zwi?zku z powy?szym prawe skrzyd?o ,,wisia?o" w pustce, gdy? pomi?dzy skrajn? w szyku jednostka tj. kompania kirasjerów, a rozci?gaj?cym si? na wschodzie g?stym lasem by?o jeszcze ok. 30 cm pustego pola.

Trzonem armii litewskiej by?y trzy chor?gwie husarii. Niestety nie wszyscy husarze mieli kopie ;)

Litwini:
Gracze dowodz?cy strona litewsk? mogli rozstawi? swoje jednostki w odleg?o?ci 120 cm na po?udnie od wyj?ciowych pozycji przeciwnika. Patrz?c od zachodu tj od strony rzeki pozycj? zajmowa?y nast?puj?ce pododdzia?y:
- pu?k lekkiej jazdy - w szyku rozproszonym (4 linie)
- chor?giew piechoty w?gierskiej (grupa g?ówna) - w szyku lu?nym
- chor?giew piechoty w?gierskiej - w szyku lu?nym
- pu?k jazdy - w szyku lu?nym (3 linie, w ka?dej po chor?gwi husarii, odst?py pomi?dzy
liniami po 10 cm, na czele szyku grupa g?ówna
- chor?giew pancerna - w szyku lu?nym.

Na pierwszym planie lekka jazda litewska, w g??bi piechota i jazda.

G?ównodowodz?cy znajdowa? si? przy pierwszej linii pu?ku jazdy.
Opisane ustawienie powodowa?o rozci?gni?cie szyku litewskiego na ca?? szeroko?? pola walki, tj. pomi?dzy rzek? na zachodzie a g?stym lasem na wschodzie.

Plan walki:

Litwini:
Rozstawienie Litwinów wskazywa?o, ?e mieli oni zamiar zwi?za? przeciwnika harcowaniem swojego pu?ku lekkiego. W drugiej kolejno?ci planowali zaj?? piechot? w?giersk? las po?o?ony na pó?noc od wzgórza, którego posiadania stwarza?o dobr? o? manewru dla w?asnej kawalerii i jednocze?nie pozwala?o na utrudnianie manewrów szwedzkich ogniem z arkebuzów. Wykonanie zadania tj. pobicie przeciwnika mia?o nast?pi? w wyniku szar? husarii i pancernych wykonywanych zapewne przeciwko kawalerii szwedzkiej, której nie chroni?y przeszkody terenowe (b?otnisty teren) i sztuczne (koz?y hiszpa?skie).

Szwedzi:
Ugrupowanie Szwedów wskazywa?o, ?e g?ówne uderzenie zostanie wykonane na ich lewym skrzydle, natomiast piechota i artyleria ustawione w centrum mia?y wspomaga? ogniowo w?asn? kawalerie. W zwi?zku z powy?szym pu?k rajtarów fi?skich mia? odrzuci? lekk? jazd? przeciwnika, a nast?pnie zaj?c las i os?ania? podej?cie kawalerii lewego skrzyd?a (przyboczni kirasjerzy, rajtarzy szwedzcy) oraz piechoty z centrum. Natarcie na kluczowe wzgórze mia?o nast?pi? z pó?nocnego - zachodu po??czonymi si?ami kawalerii i piechoty. W przypadku fiaska próby opanowania lasu kawaleria lewego skrzyd?a mia?a cofn?? si? na linie w?asnej piechoty i wspólnie odeprze? ataki przeciwnika. Dalsze rozkazy g?ównodowodz?cy uzale?nia? od sytuacji na polu walki.

Lewe skrzyd?o armii szwedzkiej, bli?ej widoczni rajtarzy zaci??ni, w g??bi oddzia? kirasjerów.

Przebieg walk:
Ruch 1:
Obie armie wykonuj? ruch do przodu. Litewska jazda zajmuje wzgórze gdzie chor?giew pancerna dostaje si? pod ogie? szwedzkich dzia?, który powoduje jedynie niewielkie straty. Pu?k lekkiej jazdy i piechota w?gierska zajmuj? pozycj? na zachód od wzgórza. Fi?scy rajtarzy ruszaj? wzd?u? brzegu rzeki, za nimi wolno post?puje reszta kawalerii dowodzonej osobi?cie przez g?ównodowodz?cego. Pozosta?e si?y szwedzkie przyst?puj? do forsowania strumienia lub brn? mozolnie przez teren b?otnisty.

Ruch 2:
Szwedzi powoli maszeruj? naprzód. Rajtarzy fi?scy wychodz? na pozycj? pomi?dzy rzek? a pó?nocnym skrajem lasu. Naprzeciw nich rozwija si? w podwójna linie lekka jazda litewska. G?ówne si?y jazdy przesuwaj? si? na zachodni? stron? wzgórza, a pierwszy rzut wykonuje obrót w stron? rzeki pod k?tem 45 stopni. Manewr litewskiej jazdy na wzgórzu wyprowadza wi?kszo?? z niej spod ostrza?u szwedzkich dzia? (na linii ognia jest las). Piechota w?gierska z uwagi na manewry w?asnej jazdy zwalnia.

Ruch 3 :
Obie armie kontynuuj? zaplanowane manewry. Pu?k jazdy litewskiej przechodzi w ugrupowanie dwóch rzutów, w rezultacie czego Fi?scy rajtarzy i Tatarzy litewscy zbli?aj? si? do siebie na odleg?o?? 10 cm i dochodzi do pierwszego starcia. Na ogie? pistoletowy rajtarów Tatarzy odpowiadaj? strza?ami z ?uków. Straty poniesione przez obie strony s? minimalne.

Ruch 4:
Regiment fi?skiej rajtarii rusza do szar?y na lekk? jazd? przeciwnika. Tatarzy deklaruj? unik, który udaje im si? wykona? (cz??ciowo przez las). Na drodze szar?y rajtarów pojawia si? teraz chor?giew husarii (kl.C). Gracz litewski deklaruje husarzami kontrszar??, do której jego chor?giew rusza. Dochodzi do walki wr?cz, któr? zdezorganizowani przez wycofuj?cych si? przez ich szyk Tatarów husarze zaledwie remisuj?. Obie strony trac? po figurce. Tymczasem na lewe skrzyd?o zwi?zanych walk? wr?cz Finów wychodzi chor?giew pancerna. Piechota w?gierska podejmuje przerwany marsz w kierunku lasu. Tymczasem jazda szwedzka maj?ca wspomaga? fi?skich rajtarów zatrzymuje si? aby umo?liwi? w?asnej piechocie (ca?y czas id?cej po terenie b?otnistym) wyrównanie szyku. Na prawym skrzydle Szwedów armaty asekurowane przez kompanie kirasjerów zajmuj? pozycj? tu? przy pó?nocnym brzegu strumienia ale nie maj? do kogo otworzy? ognia.

Fi?scy rajtarzy w starciu z litewsk? husari?.

Starcie jest do?? zaci?te.

Ruch 5:
Chor?giew pancerna deklaruje szar?e na skrzyd?o regimentu fi?skich rajtarów (w pocz?tkowym te?cie nie jest to szar?a z flanki). Finom udaje si? przej?? ,,test reakcji na szar??" ale w walce wr?cz z husarzami i pancernymi trac? 2 figurki, sami eliminuj?c 1 husarza. W wyniku ,,testu reakcji po walce wr?cz" otrzymuj? wynik ,,odej?cie". W tym samym czasie piechota w?gierska osi?ga las, a jazda lekka reorganizuje si? na ty?ach. Szwedzka piechota (dywizjony pikinierski i muszkieterski) osi?gaj? po?udniowy skraj terenu b?otnistego, natomiast dywizjon arkebuzerów rozpoczyna dopiero forsowanie strumienia.

Inne uj?cie tego samego starcia. Wida?, ?e inne oddzia?y litewskie wychodz? na pozycje do uderzenia w centrum.


Ruch 6:
Fi?scy rajtarzy wykonuj? odej?cie, ale jazda litewska rusza za nimi w pogo? przypieraj?c pobitych rajtarów do rzeki. Chor?gwie w?gierskie zajmuj? pozycje na pó?nocnym skraju lasu. Szwedzcy arkebuzerzy przechodz? przez strumie?, a reszta piechoty osi?ga lini? zajmowan? przez w?asn? kawalerie lewego skrzyd?a (dywizjon pikinierów wychodzi przy tym z terenu b?otnistego). W walce wr?cz Finowie ponosz? 2 figurki strat i ostatecznie zostaj? rozbici.

Ostatnie chwile fi?skich rajtarów przypartych do rzeki. Uk?ad figurek (Litwini za plecami Finów) sugeruje zaci?t? walk? wr?cz i przemieszanie oddzia?ów.

Ruch 7:
Chor?gwie piechoty w?gierskiej przechodz? w lesie w szyk rozproszony i wdaj? si? w wymian? ognia ze szwedzk? piechot? i artyleria. Mimo przewagi ogniowej przeciwnika litewscy piechurzy dzi?ki przyj?temu szykowi i os?onie lasu ponosz? mniejsze straty ni? zadaj?. Ma?ej cz??ci rozbitych fi?skich rajtarów udaje si? uciec z pola walki. Reszta zostaje przyparta do niemo?liwej do sforsowania rzeki i jest masakrowana przez goni?cych (padaj? 2 figury).
Komentarz: szwedzki g?ównodowodz?cy mia? zamiar udzieli? wsparcia Finom ale na przeszkodzie stan?? brak miejsca do rozwini?cia si? i w??czenia do walki w?asnej kawalerii oraz trafna uwaga dowódcy szwedzkiej piechoty, i? w przypadku podj?cia takiego manewru kawaleria zas?oni linie ognia w?asnej piechocie i armatom, a litewscy piechurzy z lasu przenios? ogie? na jazd? przeciwnika i strzelaj?c z bliskiego dystansu zadadz? jej zapewne du?e straty.

Ruch 8:
Trwa wymiana ognia pomi?dzy piechot? obu stron. Szwedów wspiera artyleria. Wyniki ostrza?u s? porównywalne jak w poprzednim ruchu. Chor?giew husarii zaprzestaje ,,dobijania" Finów i zaczyna bra? ich do niewoli. Chor?giew pancerna porz?dkuje si? po walce. Lekka jazda zostaje przerzucona na wzgórze. Po stronie szwedzkiej kompania kirasjerów na prawym skrzydle os?aniaj?ca dot?d dzia?a forsuje strumie?, a dywizjon arkebuzerów os?ania swoje pozycje ,,hiszpa?skimi koz?ami".

Litewska piechota zajmuje dogodne do obrony stanowiska na lizjerze lasku.

Ruch 9:
Trwa wymiana ognia pomi?dzy piechot? obu stron. Jednak jedna z chor?gwi w?gierskich przenosi ogie? na dywizjon pikinierski (jest bli?ej lasu i nie mo?e odpowiada?). W zamian szwedzka artyleria ostrzeliwuje chor?giew pancern?. Husarze, którzy uprzednio walczyli z Finami odprowadzaj? je?ców na ty?y.

Ruch 10:
Walki ogniowej piechoty ci?g dalszy. Jazda litewska zajmuje pozycje w korytarzu pomi?dzy rzek? a lasem w ugrupowaniu trzech rzutów (na czele pancerni, za nimi przyboczna chor?giew husarii, z ty?u kolejna husarska chor?giew). Dywizjon muszkieterów wykonuje obrót w prawo pod k?tem 30 stopni aby móc ostrzeliwa? jazd? przeciwnika. Ogie? armatni eliminuje 1 figur? pancernego.

Litwini mieli swobod? operacyjn?. Na zdj?ciu oddzia? lekkiej jazdy litewskiej na nowych pozycjach (wzgórze w centrum pola bitwy).

Ruch 11:
Wzajemne ostrzeliwanie si? piechoty przynosi wreszcie efekty: przeciwnicy trac? po jednej figurze (hajduk i arkebuzer). Przy rzece jazda litewska podchodzi do kawalerii szwedzkiej na odleg?o?? 10 cm. Przyboczni kirasjerzy otwieraj? ogie? pistoletowy. Pancerni rewan?uj? si? im si? z bandoletów. Pozosta?e rzuty jazdy s? ostrzeliwane przez armaty Szwedów. Na wschodnim skrzydle pu?k lekkiej jazdy litewskiej podje?d?a do kompani kirasjerów i ostrzeliwuje j? z ?uków. Kirasjerzy odpowiadaj? z pistoletów. Do ko?ca szyku jazdy do??cza chor?giew husarii, która wcze?niej rozgromi?a Finów (po stratach i wydzieleniu eskorty dla je?ców liczy tylko 4 figury).

Zdj?cie oddaje skomplikowan? sytuacj? taktyczn? na lewym skrzydle szwedzkim, a prawym litewskim. Przed kirasjerami i rajtarami - w g??bi pola bitwy - do decyduj?cej szar?y szykuje si? litewska jazda.

Ruch 12:
Przyboczni kirasjerzy prowadzeni przez g?ównodowodz?cego ruszaj? do szar?y na pancernych, którzy deklaruj? unik. Na drodze szar?y kirasjerów pojawia si? teraz wyborowa chor?giew husarii (kl.B). Gracz litewski deklaruje husarzami kontrszar??, do której jego chor?giew rusza. Dochodzi do walki wr?cz, któr? zdezorganizowani przez wycofuj?cych si? przez ich szyk pancernych husarze zdecydowanie przegrywaj?. Obie strony trac? po figurze (wi?kszo?? „strat" kirasjerów pochodzi od wcze?niejszego ostrza?u). W wyniku „testu reakcji po walce wr?cz" husarze zostaj? za?amani, a kirasjerzy otrzymuj? wynik „pogo?". W tym samym czasie druga kompania kirasjerów deklaruje szar?e na Tatarów. Ci operuj?c w szyku rozproszonym, mimo ?e s? czterokrotnie silniejsi liczebnie od przeciwnika nie mog?c przyj?? walki z jednostk? w szyku zwartym deklaruj? unik, który bez problemów wykonuj?. Do ko?ca ruchu pozosta?e rzuty jazdy litewskiej znajduj? si? pod ogniem armat i dywizjonu muszkieterów. Trwa tak?e walka ogniowa pomi?dzy piechot?.

Starcie pomi?dzy kirasjerami a litewsk? husari?.

Ruch 13:
Przyboczni kirasjerzy prowadzeni przez g?ównodowodz?cego kontynuuj?c pogo? ruszaj? do szar?y na nast?pn? chor?giew husarii. Zdezorganizowana przez uciekaj?cych rodaków i s?absza jako?ciowo husaria nie rusza do kontrszar?y i zostaje za?amana.

Zako?czenie bitwy:
W tym momencie dowódcy strony litewskiej uznali si? za pobitych i walka zosta?a przerwana. Mo?na zastanowi? si? czy decyzja ta by?a s?uszna i co by?oby dalej, gdyby walk? kontynuowano. Ostatnia zdolna do walki chor?giew husarii zapewne nie przesz?aby testu „morale". Posiada?a teraz 4 punkty dezorganizacji, straty w wysoko?ci 25% stanu, w pobli?u by?y 2 w?asne uciekaj?ce jednostki, znajdowa?a si? pod ogniem armat, a nieprzyjaciel w promieniu 30 cm posiada? 2 - 3 sprawne pododdzia?y. Po pora?ce jazdy bardzo z?a stawa?a si? sytuacja chor?gwi w?gierskiej piechoty. Przeciwnik móg? teraz uderzy? na nich ca?? swoj? piechot? wspart? ogniem armatnim oraz dysponowa? ca?kowicie ?wie?ym pu?kiem rajtarów szwedzkich, który bez problemów odci??by drog? odwrotu piechocie litewskiej i zniszczy? j? lub zmusi? do kapitulacji. Bez problemów wycofa?aby si? natomiast lekka jazda czyli Tatarzy litewscy. Tak?e uciekaj?ca husaria nie ponios?aby wi?kszych strat, gdy? przeciwnik nie dysponowa? ju? jazd?, która mog?a by j? skutecznie ?ciga? (kirasjerzy i rajtarzy szwedzcy byli zbyt wolni, a poza tym potrzebni do osaczenia piechoty i os?ony przed Tatarami).

Straty:

Straty si? szwedzkich:
Zabici:
1 x kirasjer (z kompani przybocznej)
7 x rajtar z regimentu fi?skiego
1 x arkebuzer
Je?cy:
6 x rajtar z regimentu fi?skiego
Uciekli z pola walki:
3 x rajtar z regimentu fi?skiego

Straty si? litewskich:
Zabici:
3 x husarz
1 x pancerny
1 x hajduk
Uciekli z pola walki:
- 21 x husarz
Ocena dzia?a? stron:
Szwedzi:
Ocena graczy dowodz?cych stron? szwedzk? jest niejednoznaczna. Plan stoczenia bitwy generalnie by? dobry, bo zapewnia? wspó?prac? pomi?dzy poszczególnymi rodzajami broni. Jednak jego powa?nym mankamentem by?o powierzenie realizacji dzia?a? wst?pnych (odrzucenie lekkiej jazdy przeciwnika i opanowanie lasu) tylko i wy??cznie regimentowi fi?skich rajtarów. Szwedzki g?ównodowodz?cy jakby zapomnia?, ?e armia przeciwnika na pewno ma przewag? w kawalerii, a co za tym idzie jest szybsza i mo?e ?atwiej koncentrowa? si?y na wybranym kierunku. Zreszt? brak wsparcia Finów przez reszt? kawalerii lewego skrzyd?a wskazuje, ?e dowództwo szwedzkie nie bardzo wierzy?o w sukces dzia?a? tego regimentu. B??dne za?o?enie zaowocowa?o prawie ca?kowit? destrukcj? regimentu fi?skiego, a wi?c 1/3 szwedzkiej kawalerii. Na szcz??cie ofiarna walka Finów pozwoli?a na podci?gni?cie piechoty na pozycj? osi?gni?t? przez kawalerie co usztywni?o szwedzk? linie bojow?, a zarz?dzony wkrótce potem przez g?ównodowodz?cego atak kawalerii lewego skrzyd?a wykorzysta? b??d przeciwnika (o czym ni?ej) i w konsekwencji rozstrzygn?? bitw?. Co si? tyczy dzia?a? dowódcy piechoty to nale?y wskaza? dwa b??dy: pierwszy to nie wykorzystanie ,,koz?ów hiszpa?skich" (dywizjon muszkieterów i dywizjon pikinierów ,,zapomnia?y" ich zabra?;), a drugi to wdanie si? w niepotrzebn? wymian? ognia z chor?gwiami piechoty w?gierskiej zajmuj?cymi pozycj? w lesie. Nale?y bowiem pami?ta?, ?e piechota przeciwnika operowa?a w szyku rozproszonym, a zatem nawet pozorowana szar?a pikinierów bez problemu zmusi?aby j? do wykonania uniku lub nawet rozbi?a, co odda?oby las w r?ce Szwedów (g?ównodowodz?cy te? zapomnia? o mo?liwo?ci przeprowadzenia takiego manewru). Mimo wskazanych b??dów gracze szwedzcy zdo?ali przechyli? szal? zwyci?stwa na swoj? stron?, cho? króla raczej nie zachwyci?aby informacja, ?e w zwyci?skiej bitwie straty w jego armii by?y 3-krotnie wy?sze ni? u przeciwnika.

Litwini:
Mimo pora?ki dowództwo litewskie nale?y oceni? wysoko. Wykorzystuj?c przewag? w kawalerii zniszczono znaczn? cz??? jazdy przeciwnika. Umiej?tnie dowodzona piechota zaj??a las odgrywaj?cy kluczow? rol? w planie bitwy przeciwnika, a nast?pnie w odpowiednim szyku podj??a walk? ogniow?, która zwi?za?a znaczn? cz??? si? szwedzkich i zniwelowa?a przewag? piechoty przeciwnika. Niestety - przyj?te g??bokie ugrupowanie w?asnej jazdy, cho? zapewnia?o du?? elastyczno?? szyku skutkowa?o tym, ?e g?ównodowodz?cy Litwinami pope?ni? dwukrotnie ten sam b??d: ustawi? na czele szyku pododdzia?y, które nie mog?y zatrzyma? przeciwnika, a ich wycofanie przez szyki dalszych rzutów powodowa?o ich dezorganizacj? i w rezultacie nara?a?o najbardziej warto?ciow? cz??? armii, tj. chor?gwie husarii na prowadzenie walki w niekorzystnych warunkach. Za b??d nale?y te? uzna? niepe?ne wykorzystanie pu?ku lekkiej jazdy. Po zniszczeniu Finów przeciwnik nie mia? jednostki, która mog?aby skutecznie walczy? z Tatarami. A? prosi?o si? o wykonanie zagonu i oskrzydlenie zawieszonego w pró?ni prawego skrzyd?a szwedzkiego. Co prawda taka akcja z uwagi na s?abo?? sil w?asnych nie da?aby zwyci?stwa, ale na pewno zmusi?aby graczy szwedzkich do zaanga?owania przeciwko Tatarom jednostek ?ci?gni?tych z innych odcinków frontu. Prawdopodobnie zawa?y?a obawa przed zbyt „ognist?" armi? przeciwnika i pu?k lekkiej jazdy poprzesta? na ogniowych przepychankach z 4-krotnie s?absz? liczebnie kompani? kirasjerów.
Na koniec chcia?em podzi?kowa? wszystkim organizatorom i uczestnikom rozgrywki za mi?o sp?dzony czas.

 

 


Komentarze

Śr 10 Wrz, 2008 laigle napisał:
Na wst?pie chcia?em pogratulowa? Paw?owi bardzo udanego artyku?u, no i oczywi?cie zwyci?skiej bitwy.
Jako autor scenariusza mia?em pewn? wizj? tej bitwy przed jej rozpocz?ciem. Tradycyjnie posuni?cia graczy i rozwj wypadkw na polu walki ca?kowicie mnie zaskoczy?y.
1. Spodziewa?em si? zdecydowanie bardziej defensywnej postawy Szwedw. Agresywne poczynania jazdy szwedzkiej oceniam bardzo pozytywnie (nawet pomimo utraty regimentu fi?skiego). Zdezorganizowa?y one atak litewski w zasadzie uniemo?liwiaj?c jego przygotowanie, i to dwukrotnie, zmuszaj?c husari? do starcia na szwedzkich warunkach. Atak Finw zmusi? stron? litewsk? do zaanga?owania w jego odparcie a? dwch jednostek, ktre utraci?y ?wie?o?? i zdolno?? do podj?cia decyduj?cego uderzenia na Szwedw.
2. Nie zgadzam si? z opini?, ?e przesuni?cie jazdy tatarskiej na lewe skrzyd?o litewskie by?o b??dem. W mojej opinii b??dne by?o u?ycie jej przed szykiem husarii bez zachowania stosownej odleg?o?ci pomi?dzy jednostkami. To w?a?nie spowodowa?o dezorganizacj? husarii w trakcie uniku Tatarw, ktrzy w dodatku nie mieli miejsca na rozwini?cie swojego frontu. U?ycie jazdy lekkiej na lewym skrzydle zmusi?oby oddzia?y szwedzkie do rozproszenia wysi?kw, a przy odrobinie szcz??cia mog?o doprowadzi? nawet do rozbicia ca?ego skrzyd?a szwedzkiego.
Pozdrawiam
- D.

Śr 10 Wrz, 2008 Robert napisał:
Trudno t?umaczy? si? z dwa razy pope?nionego b??du, niemniej osobi?cie, jako dowdca Litwinw, mam sobie do zarzucenia jeszcze jeden:-) Plan bitwy zak?ada? anga?owanie i "zmi?kczenie" ostrza?em si? kawalerii szwedzkiej lekk? jazd? tatarsk? na w?asnym prawym skrzydle. Po zlikwidowaniu Finw nale?a?o kontynuowa? t? akcj?, bo to by? g?wny kierunek dzia?ania. Przerzut Tatarw na drugie skrzyd?o wy??czy? ich z walki na czas manewru a potem zaanga?owa? na podrz?dnym kiedrunku przeciw znacznie s?abszemu liczebnie przeciwnikowi, jednocze?nie g?wna cz??? kawalerii wroga nie ponios?a ?adnych strat przed walk? z husari?. Przeciwnik nie mia? te? czym si? os?oni? po utracie Finw, musia?by zatem gin?? pod ogniem lub ruszy? do przodu, pod ogie? piechoty w?gierskiej lub w miejsce, gdzie husaria mia?aby lepsze warunki do rozwini?cia si? i walki. By? mo?e to by?a decyzja, ktra zadecydowa?a o przegranej w tym starciu...
Pozdrawiam i dziekuj? wszystkim za rozgrywk?.


Dodaj komentarz