.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Recenzja książki „Światła Stambułu”:.
Wargaming Zone     
¦roda godzina 09:26,
19 grudzień 2018

Recenzja książki „Światła Stambułu”
Data: Czw 19 Cze, 2008
Autor: Marcin Gawęda
Recenzja dotyczy zbioru tekstów pióra Z. Żygulskiego juniora

Światła StambułuOpis:
Tytuł: Światła Stambułu; Autor: Z. Żygulski jun.; Wydawca: DiG; Rok wydania: 1999; Oprawa: twarda; Format: B5; Język: polski; ISBN 83-7181-073-3, EAN: 9788371810732; Stron: 380; il: 352.

Recenzja:
Nie jest to książka nowa, bo pochodzi z 1999 roku, jednak jako zbiór różnych studiów warta recenzji chociażby z uwagi na Autora, którego zapewne nikomu przedstawiać nie trzeba. Zdecydowałem się na recenzję tej interesującej książki także z innego powodu - z obawy, że może zostać przeoczona. Tak było w moim przypadku, chociaż nazwisko Autora - Zdzisław Żygulski junior - mówi wszystko. Tyle tylko, że przeglądając pozycje wydane przez, skądinąd znane, wydawnictwo DiG, nazwisko to uszło mojej uwadze, a w efekcie cała książka. Skupiłem się wyłącznie na tytule książki - „Światła Stambułu" - a ponieważ nie wydał mi się interesujący i związany z militariami czy wojskowością - nie zainteresowałem się tą książką. Dopiero niedawno, nieco przypadkowo, poznałem czym jest ta książka i jakie ciekawe artykuły zawiera.

Czym jest więc ta pozycja? Niech odpowie wydawca: „Oddajemy do rąk Czytelników książkę niezwykłą: „studia rozmaite, przeważnie orientalne, z dziejów sztuki i historii uzbrojenia z lat 1956-1990" - jak określił ten zbiór sam Autor, Prof. Zdzisław Żygulski jun. Tę niezwykłość wyznacza rozległość zainteresowań badawczych Profesora, jego fascynacja światem sztuki, dokonania naukowe i niespożyta aktywność zawodowa" (nota od wydawcy).

Ta opasła książka (prawie 400 stron), średniego formatu i z twardą oprawą zawiera w sobie kilkanaście rozmaitych artykułów. Przygotowany przez DiG zbiór studiów Z. Żygulskiego zawiera teksty już publikowane wiele lat temu, najczęściej w czasopismach naukowych poświęconych historii sztuki i muzealnictwu w kraju i za granicą. Ponieważ niektóre studia są starej daty Autor opatrzył je dodatkowym „Komentarzem" ukazujący dalsze dzieje opisywanego obiektu lub stan aktualnych badań. W zbiorze są wprawdzie teksty, które nie zainteresują ani historyków wojskowości ani wargamingowców - i o tych nie chcę tutaj pisać - ale jest też kilka prawdziwych perełek, które na ogół nie są powszechnie znane (na wszelki wypadek podaję także, gdzie dany artykuł był publikowany).
Z tych, które polecam uwadze warto wymienić m. in.:

  • Geneza i typologia buław hetmańskich (Muzealnictwo Wojskowe, t. II, 1964)
  • „Lisowczyk" Rembrandta. Studium ubioru i uzbrojenia (Biuletyn Historii Sztuki, 1964)
  • Tureckie trofea i imperialny styl osmański (publikacja w j. ang., Armi Antiche, 1972)
  • Z ikonografii księcia Józefa - narodziny i wędrówka mitu bohatera (Ikonografia romantyczna, 1977)
  • Karabela i szabla orla (Studia do Dziejów Dawnego Uzbrojenia i Ubioru Wojskowego, cz. VII, 1978)
  • Polskie poselstwo do Stambułu w latach 1677-1678. Dokumenty i ikonografii (publikacja w j. ang., Ars Turcica, 1979)
  • „Bitwa pod Orszą" - struktura obrazu (Rocznik Historii Sztuki, t. XII)
  • Zbroja jako forma symboliczna (publikacja w j. ang, Waffen- und Kostumkunde, 1984)
  • Akcenty tureckie w stroju Batorego (Folia Historiae Artium, 1988, t. XXIV)

Jak widać na pierwszy rzut oka wymienione artykuły obracają się w kręgu tematyki osmańskiej oraz ogólnie pojętej tematyki militariów. W dużej mierze są to eseje oparte na obiektach dziś już muzealnych lub ikonografii (obrazach, rycinach itp.). Bierze się to z połączenia zamiłowania Autora do historii sztuki i militariów. Studia są niezwykle ciekawe merytorycznie, oparte na bogatej wiedzy Autora i obszernym aparacie naukowym (przypisy) oraz bogato ilustrowane. Pozycja ta jest więc godna polecenia, nawet jeśli tylko połowa artykułów jest interesująca dla miłośnika militariów. Takie rozbudowane studia jak to o buławie, lisowczyku Rembrandta, czy o karabeli należą od lat do „klasyki gatunku". Przedstawiają na przykład konkretne obiekty muzealne na tle epoki. Analiza obrazu batalistycznego przedstawiającego bitwę pod Orszą (1514) jest tak dokładna, że w różnych ujęciach fotograficznych i komentarzu omawiana jest każda grupa postaci występująca na obrazie. Przykładowo Żygulski jun. analizując polską armatę i jej obsługę konstatuje, że armata „spod Orszy" jest bardzo podobna do armaty autorstwa... Dürera! Analiza obrazu jest bardzo dogłębna, a do tego okraszona wieloma zdjęciami reprodukującymi poszczególne, omawiane fragmenty obrazu. Tak na marginesie warto dodać, że książka jest bardzo bogato ilustrowana.

Na zakończenie należy wspomnieć, że część studiów - na przykład te z kręgu „osmańskiego" - później były obiektem dalszych badań Autora i zaowocowały kolejnymi pozycjami książkowymi (Sztuka turecka, Warszawa 1988, Broń wschodnia. Turcja. Persja. Indie. Japonia, Warszawa 1986, Polski mundur wojskowy (wspólnie z H. Wieleckim), Warszawa 1988 i inne). Tak więc omawiane kompendium jest pewnym zbiorem stanowiącym zasadniczo stan badań autora sprzed wielu lat (poza komentarzami), który w niektórych aspektach może być już Czytelnikom znany z późniejszych prac Autora. Na koniec wspomnę tylko, że DiG wydał także dwie inne książki tego Autora: o sztuce mauretańskiej i perskiej.

 


Komentarze

Dodaj komentarz