.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Recenzja ksi??ki „?wiat?a Stambu?u”:.
Wargaming Zone     
Wtorek godzina 11:49,
25 wrzesień 2018

Recenzja ksi??ki „?wiat?a Stambu?u”
Data: Czw 19 Cze, 2008
Autor: Marcin Gaw?da
Recenzja dotyczy zbioru tekstw pira Z. ?ygulskiego juniora

?wiat?a Stambu?uOpis:
Tytu?: ?wiat?a Stambu?u; Autor: Z. ?ygulski jun.; Wydawca: DiG; Rok wydania: 1999; Oprawa: twarda; Format: B5; J?zyk: polski; ISBN 83-7181-073-3, EAN: 9788371810732; Stron: 380; il: 352.

Recenzja:
Nie jest to ksi??ka nowa, bo pochodzi z 1999 roku, jednak jako zbiór ró?nych studiów warta recenzji chocia?by z uwagi na Autora, którego zapewne nikomu przedstawia? nie trzeba. Zdecydowa?em si? na recenzj? tej interesuj?cej ksi??ki tak?e z innego powodu - z obawy, ?e mo?e zosta? przeoczona. Tak by?o w moim przypadku, chocia? nazwisko Autora - Zdzis?aw ?ygulski junior - mówi wszystko. Tyle tylko, ?e przegl?daj?c pozycje wydane przez, sk?din?d znane, wydawnictwo DiG, nazwisko to usz?o mojej uwadze, a w efekcie ca?a ksi??ka. Skupi?em si? wy??cznie na tytule ksi??ki - „?wiat?a Stambu?u" - a poniewa? nie wyda? mi si? interesuj?cy i zwi?zany z militariami czy wojskowo?ci? - nie zainteresowa?em si? t? ksi??k?. Dopiero niedawno, nieco przypadkowo, pozna?em czym jest ta ksi??ka i jakie ciekawe artyku?y zawiera.

Czym jest wi?c ta pozycja? Niech odpowie wydawca: „Oddajemy do r?k Czytelników ksi??k? niezwyk??: „studia rozmaite, przewa?nie orientalne, z dziejów sztuki i historii uzbrojenia z lat 1956-1990" - jak okre?li? ten zbiór sam Autor, Prof. Zdzis?aw ?ygulski jun. T? niezwyk?o?? wyznacza rozleg?o?? zainteresowa? badawczych Profesora, jego fascynacja ?wiatem sztuki, dokonania naukowe i niespo?yta aktywno?? zawodowa" (nota od wydawcy).

Ta opas?a ksi??ka (prawie 400 stron), ?redniego formatu i z tward? opraw? zawiera w sobie kilkana?cie rozmaitych artyku?ów. Przygotowany przez DiG zbiór studiów Z. ?ygulskiego zawiera teksty ju? publikowane wiele lat temu, najcz??ciej w czasopismach naukowych po?wi?conych historii sztuki i muzealnictwu w kraju i za granic?. Poniewa? niektóre studia s? starej daty Autor opatrzy? je dodatkowym „Komentarzem" ukazuj?cy dalsze dzieje opisywanego obiektu lub stan aktualnych bada?. W zbiorze s? wprawdzie teksty, które nie zainteresuj? ani historyków wojskowo?ci ani wargamingowców - i o tych nie chc? tutaj pisa? - ale jest te? kilka prawdziwych pere?ek, które na ogó? nie s? powszechnie znane (na wszelki wypadek podaj? tak?e, gdzie dany artyku? by? publikowany).
Z tych, które polecam uwadze warto wymieni? m. in.:

  • Geneza i typologia bu?aw hetma?skich (Muzealnictwo Wojskowe, t. II, 1964)
  • „Lisowczyk" Rembrandta. Studium ubioru i uzbrojenia (Biuletyn Historii Sztuki, 1964)
  • Tureckie trofea i imperialny styl osma?ski (publikacja w j. ang., Armi Antiche, 1972)
  • Z ikonografii ksi?cia Józefa - narodziny i w?drówka mitu bohatera (Ikonografia romantyczna, 1977)
  • Karabela i szabla orla (Studia do Dziejów Dawnego Uzbrojenia i Ubioru Wojskowego, cz. VII, 1978)
  • Polskie poselstwo do Stambu?u w latach 1677-1678. Dokumenty i ikonografii (publikacja w j. ang., Ars Turcica, 1979)
  • „Bitwa pod Orsz?" - struktura obrazu (Rocznik Historii Sztuki, t. XII)
  • Zbroja jako forma symboliczna (publikacja w j. ang, Waffen- und Kostumkunde, 1984)
  • Akcenty tureckie w stroju Batorego (Folia Historiae Artium, 1988, t. XXIV)

Jak wida? na pierwszy rzut oka wymienione artyku?y obracaj? si? w kr?gu tematyki osma?skiej oraz ogólnie poj?tej tematyki militariów. W du?ej mierze s? to eseje oparte na obiektach dzi? ju? muzealnych lub ikonografii (obrazach, rycinach itp.). Bierze si? to z po??czenia zami?owania Autora do historii sztuki i militariów. Studia s? niezwykle ciekawe merytorycznie, oparte na bogatej wiedzy Autora i obszernym aparacie naukowym (przypisy) oraz bogato ilustrowane. Pozycja ta jest wi?c godna polecenia, nawet je?li tylko po?owa artyku?ów jest interesuj?ca dla mi?o?nika militariów. Takie rozbudowane studia jak to o bu?awie, lisowczyku Rembrandta, czy o karabeli nale?? od lat do „klasyki gatunku". Przedstawiaj? na przyk?ad konkretne obiekty muzealne na tle epoki. Analiza obrazu batalistycznego przedstawiaj?cego bitw? pod Orsz? (1514) jest tak dok?adna, ?e w ró?nych uj?ciach fotograficznych i komentarzu omawiana jest ka?da grupa postaci wyst?puj?ca na obrazie. Przyk?adowo ?ygulski jun. analizuj?c polsk? armat? i jej obs?ug? konstatuje, ?e armata „spod Orszy" jest bardzo podobna do armaty autorstwa... Dürera! Analiza obrazu jest bardzo dog??bna, a do tego okraszona wieloma zdj?ciami reprodukuj?cymi poszczególne, omawiane fragmenty obrazu. Tak na marginesie warto doda?, ?e ksi??ka jest bardzo bogato ilustrowana.

Na zako?czenie nale?y wspomnie?, ?e cz??? studiów - na przyk?ad te z kr?gu „osma?skiego" - pó?niej by?y obiektem dalszych bada? Autora i zaowocowa?y kolejnymi pozycjami ksi??kowymi (Sztuka turecka, Warszawa 1988, Bro? wschodnia. Turcja. Persja. Indie. Japonia, Warszawa 1986, Polski mundur wojskowy (wspólnie z H. Wieleckim), Warszawa 1988 i inne). Tak wi?c omawiane kompendium jest pewnym zbiorem stanowi?cym zasadniczo stan bada? autora sprzed wielu lat (poza komentarzami), który w niektórych aspektach mo?e by? ju? Czytelnikom znany z pó?niejszych prac Autora. Na koniec wspomn? tylko, ?e DiG wyda? tak?e dwie inne ksi??ki tego Autora: o sztuce maureta?skiej i perskiej.

 


Komentarze

Dodaj komentarz