.:Wargaming Zone:. - serwis wargamingowy - .:Artykuł - Radziecka Dywizja Pancerna:.
Wargaming Zone     
Wtorek godzina 10:28,
25 kwiecień 2017

Radziecka Dywizja Pancerna
Data: Czw 12 Maj, 2005
Autor: Robert Rycharski
Artyku? przedstawia organizacj? i uzbrojenie radzieckiej Dywizji Pancernej z lat 80-tych

Wprowadzenie

Radzieckie wojska pancerne

Struktura i uzbrojenie Dywizji Pancernej

Co? dla modelarzy – wybrana oferta rynkowa



Wprowadzenie

Radziecka doktryna u?ycia wojsk pancernych ukszta?towa?a si? pod wp?ywem do?wiadcze? II wojny ?wiatowej. Czo?gi, szczeglnie w ko?cowym okresie wojny, u?ywane by?y nie jako wyspecjalizowana bro?, ale jako uniwersalne narz?dzie do prowadzenia dzia?a? zbrojnych. Walki prowadzone w niesprzyjaj?cych warunkach (np. w terenie zabudowanym), bez w?a?ciwego wsparcia ze strony innych broni oraz przy widocznym spadku wyszkolenia za?g i dowdcw, doprowadzi?y w rezultacie do gigantycznych strat. W samej tylko tzw. Operacji Berli?skiej, utracono prawie 2 tys. wozw bojowych. Niemniej wy?si dowdcy radzieccy wyszli z wojny z przekonaniem, ?e wygrywa ta strona, ktra ma wi?cej czo?gw.

W okresie p?niejszym po wej?ciu do uzbrojenia broni j?drowej uznano wojska pancerne za jedyne zdolne do prowadzenia efektywnych dzia?a? w warunkach u?ycia broni masowego ra?enia. I tym razem, licz?c si? z ogromnymi stratami, starano si? wyprodukowa? i wcieli? do armii jak najwi?ksz? liczb? wozw bojowych, jeszcze w okresie poprzedzaj?cym rozpocz?cie spodziewanych dzia?a? wojennych – wiedz?c, ?e po wybuchu wojny dodatkowa produkcja, po uderzeniu przeciwnika w zaplecze przemys?owe, nie b?dzie ju? mo?liwa.

W latach siedemdziesi?tych i osiemdziesi?tych ubieg?ego wieku zacz??a by? widoczna r?nica techniczna pomi?dzy sprz?tem pancernym produkowanym przez ZSRR, a jego przeciwnikw z NATO. By?o to spowodowane op?nieniami w rozwoju pewnych technologii elektronicznych i informatycznych. Z drugiej strony do?wiadczenie i poziom technologii stosowanych w ZSRR w przemy?le stalowym i metalurgii nie mia?o sobie rwnych w ?wiecie.

Rosjanie i tym razem postawili na ilo??, a nie na jako?? (w przeciwie?stwie do pa?stw zrzeszonych w NATO). Zaniedbano rozwj broni towarzysz?cych (m.in. przeciwpancernych pociskw kierowanych, ?mig?owcw bojowych, samolotw szturmowych, broni precyzyjnej), a tak?e wprowadzania najnowszych technologii do wyposa?enia produkowanych czo?gw (termowizyjne systemy celownicze, cyfrowe przeliczniki balistyczne, postawiono na pancerz reaktywny, zamiast poszukiwa? nowych rozwi?za? w zakresie pancerza kompozytowego itp.).

Ponadto utrzymywanie ogromnych ilo?ci starzej?cego si? sprz?tu powodowa?o, ?e ka?da, nawet najmniejsza jego modernizacja poci?ga?a za sob? kosmiczne koszty. Co prawda z kosztami nikt tam si? nie liczy? i to w ka?dej dziedzinie – co jak wiemy doprowadzi?o w rezultacie (na szcz??cie dla Nas) do upadku ca?ego systemu.



Radzieckie wojska pancerne

Zachodnie ?rd?a zawsze mia?y problem w ocenie liczebno?ci i struktury radzieckich wojsk pancernych. W 1965 roku liczb? czo?gw oceniano na 30,5 tys. szt., a do 1975 roku szacunki wzros?y do 42 tys. szt. Z tej liczby na Zachodnim Teatrze Dzia?a? Wojennych, obejmuj?cym Zachodni (NRD, Polska, Czechos?owacja, Nadba?tycki OW [Okr?g Wojskowy – przyp. red.] Przykarpacki OW, Bia?oruski OW i Flota Ba?tycka) oraz Po?udniowo-Zachodni (W?gry, Rumunia, Bu?garia, Kijowski OW, Odeski OW, Po?udniowy OW) Kierunki Dzia?a? Wojennych, by?o skoncentrowanych w 1975 r. ponad 19 tys. czo?gw. W latach p?niejszych, obejmuj?cych kolejn? eskalacj? zbroje? konwencjonalnych, liczba radzieckich czo?gw gwa?townie ros?a. W 1978 roku by?o ju? ich oko?o 50 tys. Wi?kszo?? z nich (w tym prawie wszystkie najnowocze?niejsze) zgromadzono na terenie Europy, na innych kierunkach (g?wnie na „gor?cej” granicy z Chinami) pozostawiaj?c mniej liczne si?y.

W pa?dzierniku 1990 roku, w zwi?zku z podpisaniem Porozumienia o Ograniczeniu Zbroje? Konwencjonalnych w Europie, ZSRR przyzna?o si? do posiadania na swoim europejskim terytorium oraz w bazach rozlokowanych na terytoriach pa?stw by?ego Uk?adu Warszawskiego ponad 60 tys. czo?gw.

W tej liczbie:

- 17 176 szt. stanowi?y czo?gi T-80 w nast?puj?cych wersjach:

T-80 (305 szt.),

T-80B (12 806 szt.),

T-80BK (826 szt.),

T-80BW (2 326 szt.),

T-80BWK (90 szt.)

T-80U (823 szt.),

- 14 023 szt. stanowi?y czo?gi T-72 w nast?puj?cych wersjach:

T-72 (3 855 szt.),

T-72K (179 szt.),

T-72A (2 501 szt.),

T-72AK (124 szt.),

T-72B (3 360 szt.),

T-72BK (119 szt.),

T-72B1 (3 657 szt.),

T-72B1K (228 szt.),

- 12 581 szt. stanowi?y czo?gi T-64 w nast?puj?cych wersjach:

T-64 (1 730 szt.),

T-64A (3 881 szt.),

T-64AK (784 szt.),

T-64B (4 391 szt.),

T-64BU (475 szt.),

T-64B1 (1 242 szt.),

T-64B1K (57 szt.),

T-64BWK21 szt.),

- 5 190 szt. stanowi?y czo?gi T-62 w nast?puj?cych wersjach:

T-62 (3 919 szt.),

T-62K (270 szt.),

T-62M (477 szt.),

T-62MK (6 szt.),

T-62M1 (180 szt.),

- 3 683 szt. stanowi?y czo?gi T-54 w nast?puj?cych wersjach:

T-54 (523 szt.),

T-54K (2 szt.),

T-54W (1 771 szt.),

T-54WK (58 szt.),

T-54M (1 275 szt.),

T-54MK (54 szt.),

- 7 508 szt. stanowi?y czo?gi T-55 w nast?puj?cych wersjach:

T-55 (1 167 szt.),

T-55K (153 szt.),

T-55A (2 231 szt.),

T-55AD (650 szt.),

T-55AK (180 szt.),

T-55AM (260 szt.),

T-55AMD (63 szt.),

T-55AMK (3 szt.),

T-55M (2 762 szt.),

T-55MK (33 szt.),

T-55MUK (6 szt.),

- 1 372 szt. stanowi?y czo?gi PT-76.

Warto podkre?li?, ?e sprawne technicznie, lecz wycofane ze s?u?by starsze wersje czo?gw (T-55, T-54, T-62, T-10, IS-2, IS-3, IS-4, T-34/85, PT-76) nie „sz?y na ?yletki”, ale by?y konserwowane w sk?adnicach sprz?tu, ulokowanych g?wnie w Rosji za Uralem oraz w Kazachstanie. W zwi?zku z tym ZSRR posiada? niezwykle du?e rezerwy sprz?tu, pozwalaj?ce w krtkim czasie, po powo?aniu pod bro? rezerwistw, rozwin?? dodatkowe dywizje pancerne i strzelcw zmotoryzowanych. Oczywi?cie poziom wyszkolenia i zgrania bojowego pododdzia?w oraz morale takich dywizji by? znacznie ni?szy ni? dywizji pe?noetatowych lub cho?by skadrowanych. Zreszt? przewidziano dla nich drugoplanowe kierunki dzia?a? albo rol? typowego ”mi?sa armatniego” maj?cego swoj? przewag? liczebn? zdusi? opr przeciwnika, nie licz?c si? zupe?nie ze stratami. Swoj? drog? zawsze ciekawi?o mnie, jak wygl?da?oby starcie radzieckiej dywizji pancernej uzbrojonej wed?ug standardw z lat sze??dziesi?tych lub siedemdziesi?tych z oddzia?ami wyposa?onymi w Abramsy lub Leopardy 2.



Struktura i uzbrojenie Dywizji Pancernej

Dywizje Pancerne by?y formowane wed?ug etatu A (dywizja dobrze wyposa?ona i posiadaj?ca pe?en stan osobowy) oraz etatw B, W i G – r?ni?cych si? poziomem skadrowania. Ponadto dywizje r?ni?y si? pomi?dzy sob? posiadanym sprz?tem oraz liczb? i sk?adem przydzielonych oddzia?w. Upraszczaj?c mo?na powiedzie?, ?e w Armii Czerwonej nie by?o dwch takich samych dywizji – dlatego podana poni?ej struktura mo?e by? traktowana jedynie jako wzorcowa (chocia? odchylenia od niej, szczeglnie „na stopie wojennej” nie powinny by? du?e). Dywizje posiadaj?ce etat A stacjonowa?y g?wnie na terytorium NRD i innych pa?stw Uk?adu Warszawskiego, natomiast pozosta?e jednostki na terytorium ZSRR. Podobnie najnowocze?niejszy sprz?t pozostawa? w pe?nej gotowo?ci bojowej na terenie radzieckich baz wojskowych w NRD, natomiast starsze generacje uzbrojenia by?y wykorzystywane do celw szkoleniowych g?wnie w dywizjach znajduj?cych si? na terytorium ZSRR.

Wed?ug danych zachodnich, pod koniec lat osiemdziesi?tych ZSRR posiada? 32 dywizje etatowe pancerne i nieznan? liczb? dywizji skadrowanych.

W sk?ad Dywizji Pancernej wchodzi?y cztery pu?ki: trzy pancerne i jeden strzelcw zmechanizowanych oraz nast?puj?ce pododdzia?y wsparcia:

Batalion Rozpoznawczy,

Pu?k Przeciwlotniczy,

Samodzielny Dywizjon Rakietowy,

Samodzielny Dywizjon Dzia? Bezodrzutowych,

Samodzielny Batalion Saperw,

Samodzielny Batalion ??czno?ci,

Samodzielny Batalion Remontowy.

W latach osiemdziesi?tych w sk?ad uzbrojenia przyk?adowej dywizji wchodzi?o m.in.:

326 czo?gw (T-80, T-72, T-64, T-62, T-54/55),

228 BWP (BMP1, BMP-2),

19 BRDM-1 (BRDM-2U),

29 BRDM-2,

48 2S3 Akacja,

96 2S1 Go?dzik,

24 BM-21 Grad,

4 wyrzutnie rakietowe Toczka (Scud B, ?una M)

9 9P148 Konkurs (lub inne ppk),

20 2P25 Kub,

16 9A34-9A35 Strza?a 10,

16 ZSU-23-4 Szi?ka.

Pu?k Pancerny liczy? wed?ug etatu: 162 oficerw, 100 chor??ych, 270 podoficerw i 895 ?o?nierzy. W jego sk?ad wchodzi?y nast?puj?ce pododdzia?y:

dowdztwo,

pluton dowodzenia,

trzy bataliony pancerne,

batalion strzelcw zmechanizowanych,

dywizjon haubic samobie?nych,

dywizjon przeciwlotniczy,

kompania rozpoznawcza,

kompania ??czno?ci,

kompania saperw,

kompania kwatermistrzowska,

kompania remontowa,

pluton rozpoznania ska?e?.

Posiada? nast?puj?ce uzbrojenie:

90 czo?gw (T-80, T-72, T-64, T-62, T-54/55)

4 czo?gi dowodzenia,

46 bojowych wozw piechoty (BMP-1, BMP-2),

5 wozw dowodzenia (BMP-KSz),

2 transportery (BTR),

2 wozy rozp. dowodzenia (BRDM-2U, BRDM-1K),

8 wozw rozp. (BRDM-2, BRDM-1),

4 zestawy plot. 9A34-9A35 Strza?a 10 (wcze?niej Strza?a 1),

4 sam. dz. plot. (ZSU-23-4 Szi?ka, 2S6 2K22 Tunguska, wcze?niej ZSU-57-2),

18 dzia? samob. (2S1 Go?dzik, 2S3 Akacja, w dywizjach II rzutu tak?e haubice holowane np. D-30),

5 samochodw terenowych,

108 samochodw ci??arowych,

105 samochodw specjalnych,

8 ci?gnikw g?sienicowych,

27 transporterw g?sienicowych (MT-LB, BTR-50).

Batalion Pancerny mia? na uzbrojeniu 31 czo?gw i sk?ada? si? z:

dowdztwa (1 czo?g, 1 sam terenowy GAZ lub UAZ),

trzech kompanii czo?gw (po 10 czo?gw),

plut technicznego (1 BTR, 1 ci?gnik g?sienicowy, 6 sam ci??ar, 3 sam specjalne),

plut ??czno?ci.

Batalion Strzelcw Zmechanizowanych (na pocz?tku lat dziewi??dziesi?tych) posiada? 571 ?o?nierzy i mia? na uzbrojeniu m.in.:

49 BWP (BMP-1, BMP-2),

9 mo?dzierzy 120mm,

6 ppk (AT-4, AT-7),

32 granatniki ppanc (RPG-7),

18 granatnikw automatycznych ASG-17),

64 karabiny maszynowe (RPK, PKM),

9 karabinkw snajperskich (SWD).

W jego sk?ad wchodzi?y nast?puj?ce pododdzia?y:

dowdztwo,

trzy kompanie strzelcw zmechanizowanych,

kompania mo?dzierzy,

pluton rozpoznawczy,

pluton plot. (Strza?a lub Ig?a)

pluton saperw,

pluton ppanc (ppk),

pluton ??czno?ci,

pluton techniczny.

Pu?k Strzelcw Zmechanizowanych mia? etatowo 168 oficerw, 86 chor??ych, 374 podoficerw, 1272 ?o?nierzy i sk?ada? si? z:

dowdztwa,

kompanii dowodzenia (4 BRDM-2U, 4 sam teren, 4 sam ci??),

trzech batalionw strzelcw zmechanizowanych,

batalionu pancernego,

baterii mo?dzierzy,

plutonu ??czno?ci,

dywizjonu artylerii (2S1, 2S3 lub haubice holowane 122mm np. D-30, M-30),

dywizjonu plot. (4 zestawy plot. 9A34-9A35 Strza?a 10 (wcze?niej Strza?a 1),4 sam. dz. plot. (ZSU-23-4 Szi?ka, 2S6 2K22 Tunguska, wcze?niej ZSU-57-2),

dywizjonu ppanc. (9 BRDM z ppk lub dzia?a ppanc holowane 100mm)

plutonu rozpoznania ska?e?.

Pu?k Przeciwlotniczy posiada? na wyposa?eniu 20 wyrzutni SA-6 lub SA-8, zgrupowanych w czterech dywizjonach.

Batalion Rozpoznawczy sk?ada? si? nast?puj?cych pododdzia?w:

dowdztwa (2 BRDM-2U),

dwch kompanii rozpoznawczych (po 13 BRDM-2),

pancernej kompanii rozpoznawczej (10 czo?gw ?rednich lub PT-76B lub BMR).

Batalion Saperw posiada? nast?puj?ce uzbrojenie:

9 BTR,

14 ci?gnikw g?sienicowych,

6 amfibii g?sienicowych (K-61),

3 pojazdy rozminowywania PMR-3,

4 tra?y PT-55,

1 pojazd rozminowywania DIM,

1 urz?dzenia do kopania okopw BTM,

2 spychacze,

2 d?wigi,

6 mostw MTU,

1 samochd terenowy,

46 samochodw ci??arowych,

13 samochodw specjalnych,

10 radiostacji,

4 rkm.

Batalion ??czno?ci liczy? 21 oficerw, 45 podoficerw, 159 ?o?nierzy i sk?ada? si? z:

dowdztwa,

kompanii radio,

kompanii telefoniczno-telegraficznej,

2 plutonw ??czno?ci,

plutonu technicznego,

plutonu kwatermistrzowskiego.

Batalion posiada? nast?puj?ce uzbrojenie:

2 wozy dowodzenia (BTR-50PU),

2 transportery (BTR),

zestaw radiostacji,

4 sam terenowe,

14 sam ci??arowych,

25 sam specjalnych



Co? dla modelarzy – wybrana oferta rynkowa

Skala 1/72 (plastik)



Revell:

03104 - Russian T80B

03106 - Russian T80BW



ESCI – ERTL:

8340 - T62

8341 - T62 M



Italeri:

7006 - T-62



PST:

72030 - M30 122mm Howitzer with Zis-6 Truck

72031 - D-1 152mm Howitzer with Zis-42 Half-Track

72040 - M-30 122mm Howitzer with Crew

72045 - T-54

72046 - T-55

72050 - S-300 PMU 'mobile air defence missile launcher type 5P855

72053 - PT-76B Light Amphibious Tank - Postwar

72054 - BTR-50PK Armoured Personal Car - Postwar

72055 - S-300 PMU 'mobile air defence missile launcher type 5P85B

72060 - Guidance Radar SA-10

72063 - T-10 – Post war

72064 - T10B – Post war

72065 - T-10M – Post war



Ace Models:

72102 - BRDM-2 amphibious scout car

72103 - BRDM-2 with Konkurs ATGWs

72104 - SA-9 Gaskin

72105 - BRDM-2U

72106 - BMP-1

72107 - BMP-1 in Action

72109 - BRM-1

72110 - PRP-3

72111 - BMP-KSh

72112 - BMP 2

72113 - 2S9

72114 - BMD-1

72115 - BMD-2

72116 - BTR-D

72117 - BRDM-1

72118 - AT-1 'Snapper'

72119 - T72 M1

72121 - 2S1 "Gvozdika"

72122 - MTLB

72123 - SA-13 "Gopher"

72125 - BMP-2D (Afghanistan)

72126 - ZU-23-2

72127 - BTR-D with Zu-23-2

72128 - T72MBT

72129 - TOS-1 "Buratino"

72130 - Brem2 Recovery vehicle

72131 - Brem1 on T72

72132 - 1V14

72133 - UR77 Mine Clearing "Meteorit"

72135 - BMP-2 (Late Version)

72136 - Snar-10

72137 - BMP-1

72138 - AT-3 Sagger

72139 - AT-6 'Spiral'

72140 - T54

72141 - T55

72144 - Armored Transporter MT-LBM

72145 - PT-76 Amphibious Tank

72146 - BTR-50PK

72147 - BTR50 PU

72148 - T62 MBT

72149 - IT-1 Drakon ( DRAGON ) Rocket Tank

72150 - T-72 AV

72151 - MT-LBM

72153 - BTS-2 Armoured Recovery Vehicle

72154 - BTS4A Armoured Recovery Vehicle

72155 - T62M

72156 - T55A MTB

72159 - Urban Assault /AA vehicle - "Skorpion"

72160 - BTR-60P

72161 - BTR-60PA

72162 - BTR-60PB

72163 - T-90



ICM:

72102 - Soviet Air Base Equipment with Aviation Armaments

72001 - Ural 375D SOVIET ARMY TRUCK (ex ZV Models)

72002 - URAL 375D COMMAND POST (ex ZV Models)

72003 - URAL 375D RUSSIAN FUEL TRUCK (ex ZV Models)

72004 - Ural 4320 Soviet Army Truck

72005 - Ural 4320 Command Post

72006 - Ural 4320 Fuel Truck

72007 - Zil 157 Army truck - (ex omega/ICM)

72008 - Zil 157 Fuel Truck - (ex omega/ICM)

72009 - Zil 157 Command - (ex omega/ICM)

72010 - Zil 157 BM 13-16 Katusha - (ex omega/ICM)

72011 - Zil 157 BM 14-16 Katusha - (ex omega/ICM)

72012 - Zil 157 BM 24-12 Katusha - (ex omega/ICM)

72013 - Zil 131 Army Truck

72014 - Zil 131 Fuel Truck

72015 - Zil 131 Command Post

72016 - Zil 131 BM 13-16 Katusha

72017 - BTR 152 K (ex Omega-K, ICM)

72018 - BTR 152 V (ex Omega-K, ICM)

72019 - BTR-152 S (ex Omega-K, ICM)

7211 - TZ-22M Heavy Refueller (KrAZ-256)

7212 - ATZ-22 Heavy Refueller (KrAZ-258)

72614 - R412 "Troposhera" Radio Communication Car

72614 - BM-21 GRAD

72910 - BTR-60P

72911 - BTR-60BP



Military – Wheels:

7204 - 2S6 Tunguska SP AA

7222 - D-30 Field Gun

7227 - 9A310 M1 "BUK-M1"



Trumpeter:

01101 - Zil-157 Soviet Army Truck

01102 - Zil-157 Soviet Fuel Truck



Roden:

701 - Russian Josef Stalin III Tank



ZV:

72003 - Russian Ural 375D Fuel Tanker - Post War

72004 - Russian Ural 375D Cargo Truck - Post War

72005 - Russian Ural 375A Command Vehicle



Gran' Ltd:

Kit 7208 - S75/SAM-2 Guideline Missile Launcher'

Kit 7209 - S125 "Newa"

Kit 7210 - S200 "Angara"



Bibliografia:

I. Drogowoz – Pancerna pot?ga ZSRS 1945-1991 – Warszawa 2001

Komentarze

Wt 28 Mar, 2006 Rafaell napisał:
Witam!

Wszystkich zainteresowanych detalami TO&E odsy?am:

http://www.armouredacorn.com/Orbats/Soviet/Default.htm

Pozdrowienia!


Dodaj komentarz